فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مجموعة مفاهیم منسوب به نقد معماری گسترده و در ‌ظاهر مغشوش و مبهم است. با اینکه شمار پژوهش‌ها در این زمینه کم نیست، اما این اغتشاش و ابهام باعث بحران نقد و عقیم ماندن پژوهش‌ها و نظرورزی‌ها دربارة نقد معماری شده است. تا به امروز به این واقعیت کمتر ‌توجه شده که لازمة شناخت نقد معماری، آن‌چنان که در جهان تحقق یافته، شناخت تاریخ نقد معماری است و نادیده گرفتن تحولات و دگرگونی‌های نقد معماری در طی زمان ازجمله عوامل ابهام در وضع کنونی نقد معماری است. در این تحقیق، نخست با پژوهش در سیر تاریخی نقد معماری از زمان پیدایی آن در سدة هجدهم تا امروز سیری تاریخی از تحقق تاریخی نقد را عرضه و آن را در سه برهه دوره‌بندی می‌کنیم: پیدایی نقد معماری، بالیدن نقد معماری، و شکوفایی و افول نقد معماری. سپس در این سیر تاریخی چهار مرحلة دگرگونی و تحول را در مفاهیم و کارکردهای نقد معماری از هم تمیز می‌دهیم. در این تحقیق روشن می‌شود که چگونه کارکرد نخست نقد معماری که با توصیف اثر معماری آغاز می‌شد و با نقد سوبژکتیو هنری نسبتی داشت، رفته‌رفته در مرحلة دوم دگرگونی به کارکرد آگاهی‌بخشی و تأثیر اجتماعی بدل شد و در نقد مطبوعاتی به شکوفایی رسید. سپس، با تغییرات در مبانی نقد، کارکرد ارزیابانة نقد بر اساس معیارهای عینی اولویت یافت و ادعای استقلال نقد معماری در رویکردهای نقد فرمالیستی و نقد طراحانه طـرح شد. در مرحلة آخر، کارکرد معرفت‌شناسانة نقد با به خدمت گرفتن نظریه‌ها از علوم انسانی و علوم اجتماعی غلبه یافت و نقد معماری را به گفتمانی نظری دربارة نظریه، نظریة انتقادی، یا تاریخ انتقادی معماری تبدیل کرد.