تأثیر آموزش نقشه مفهومی به شیوۀ گروهی بر افزایش خلاقیت در طراحی و مهارت دانشجویان معماری در حل مسئله

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان

doi
10.52547/sofeh.32.2.43
چکیده

کارشناسان آموزشی از دیرباز به بررسی تأثیر عوامل شناختی بر آموزش، یادگیری، و عملکرد حل مسئله در زمینه‌‌های گوناگون درسی پرداخته‌‌اند و بر این باورند که کسب مهار‌‌ت‌‌های شناختی عامل‌‌هایی مورد نیاز برای موفقیت دانشجویان هستند. دانشجویان معماری با آموزش صحیح می‌توانند قدرت فراگیری طراحی را در مسیری مشخص و درست به‌‌دست آورند. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر آموزش نقشه مفهومی به شیوة گروهی بر افزایش خلاقیت، توانایی طراحی، و مهارت حل مسئلة دانشجویان معماری دانشگاه آزاد اسلامی همدان بود. روش پژوهش طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون‌ـ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعة آماری را کلیة دانشجویان کارشناسی معماری دانشگاه آزاد همدان تشکیل داد. نمونة پژوهشی به‌صورت هدفمند و در دسترس (30 نفر) انتخاب شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسش‌نامة خلاقیت تورانس، پرسش‌نامة مهارت حل مسئلة کسیدی و لانگ، و مقیاس ارزش‌‌گذاری طراحی محقق‌ساخته بود. داده‌‌ها با استفاده از روش‌‌های آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (آزمون کلموگراف اسمیرونف و آزمون لون برای محاسبة پیش‌فرض‌هاـ آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره و دومتغیرة MANCOVA برای تأیید و رد فرضیه‌‌های پژوهشی‌‌) استفاده شد. بر طبق نتایج، آموزش نقشه مفهومی بر مهارت حل مسئله، خلاقیت، و توانایی طراحی دانشجو تأثیر داشته است. بر ‌‌اساس نتایج این پژوهش می‌توان گفت روش آموزش نقشه مفهومی توانسته است به ارتقای کیفی سطح طراحی کمک کند. به بیان دیگر با افزایش قدرت خلاقیت، مهارت حل مسئله، و تولید خلاقانة دانشجو می‌توان عملکرد و پیشرفت بیشتری در دانشجو ایجاد کرد.