فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه تغییرات اقلیمی به یکی از چالش‌‌های جدی برای شهرهای جهان تبدیل شده است، خصوصاً در کشورهای در حال توسعه که شهرنشینی در آن‌‌ها به‌شدت در حال گسترش است. مراکز شهری باید با ابزارهای مناسبی برای روبه‌رو شدن با اثرات و پیامدهای تغییر اقلیم آماده شوند. همچنین باید روش‌هایی که تاکنون برای مدیریت شهرها کاربرد داشت، تغییر کند؛ زیرا شهرها عامل تولید بیش از 70٪ گازهای گلخانه‌ای هستند. منطقة کلان‌شهری تهران نیز با برخی از رویدادهای مخرب تغییرات اقلیمی، همچون فرونشست زمین، افزایش آلاینده‌‌های هوا، طوفان‌‌های شدید، ریزگردها، و کمبود منابع آب، روبه‌روست و در طی دو دهة اخیر مسائل و مشکلات آن شدت یافته است. برنامه‌های توسعة شهری نقش مهمی در کاهش یا سازگاری با اثرات تغییرات اقلیمی دارند. در این تحقیق به کمک روش تحلیل محتوا، از 6 معیار و 32 شاخص به‌منظور ارزیابی 8 برنامة‌‌ توسعة شهر و منطقة تهران، از منظر انعکاس پیامدهای تغییرات اقلیمی، استفاده شده است. برای نمره‌‌دهی به هریک از شاخص‌‌ها از کدنویسی سه‌نقطه‌‌ای استفاده شده است. نتایج تحقیق نشانگر آن هستند که برنامه‌های توسعة تهران طی دو دهة اخیر از لحاظ انعکاس پیامدهای تغییرات اقلیمی و راهکارهای مقابله با آن‌‌ها پیشرفت نسبی داشته‌‌اند. بنابر نتایج برآمده از یافته‌‌ها، از میان برنامه‌های بررسی‌شده، برنامة پنج‌سالة دوم و سوم توسعة شهر تهران به‌ترتیب با 58٫06٪ و 56٫45٪ بیشترین میزان و برنامة کاهش آلودگی هوای تهران و طرح جامع حمل‌ونقل تهران به‌ترتیب با 17٫74٪ و 19٫35٪ کمترین میزان توجه به اثرات تغییرات اقلیمی را داشته است.