تأمین مسکن توان پذیر پس از سانحه درس آموزی از راهبردهای تأمین مسکن ارزان در محله های کم درآمد شهری

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

doi
10.52547/sofeh.32.2.105
چکیده

یکی از نیازهای برنامه‌های بازسازی پس از سوانحْ کاهش هزینه و مدت زمان تأمین مسکن است؛ اما غالباً راهکارهای متخصصان و برنامه‌ریزان بازسازی برای برآورده کردن انتظارات بهره‌برداران و نیز توجه کافی به نیازهای خانوارهای کم‌درآمد با شکست مواجه می‌شوند. ایشان سعی دارند با استانداردسازی، همسان‌سازی (تیپ‌سازی)، و تولید انبوه مسکن به این هدف دست یابند، درحالی‌که شناخت و بررسی راهکارهای تأمین مسکن ارزان در محلات کم‌درآمد شهری (ازجمله ساخت‌وساز غیررسمی و خودجوش) می‌تواند اطلاعات مهمی در زمینة نحوة مواجهة خانوارهای کم‌درآمد به‌منظور تأمین نیازهای اسکان با منابع محدود در اختیار بگذارد.در تحقیق حاضر، با هدف عرضة الگوهای ارتقای توان‌پذیری بازسازی مسکن، به مطالعة پنج نمونة موردی در منطقة 3 در شهر ساری پرداخته شده است. انتخاب نمونه‌‌ها از طریق نمونه‌گیری هدفمند و جمع‌آوری داده‌ها از طریق مشاهدة مشارکتی و تحلیل داده‌ها، با استفاده از تحلیل مضمون صورت گرفته است. نتایج حاصل از مطالعات میدانی پس از کشف، تفسیر، و ساختاربندی، از طریق دریافت نظرات متخصصان، طی دو مرحلهْ اعتبارسنجی و اولویت‌بندی گردیده و نهایتاً در تدوین الگوهای تأمین مسکن توان‌پذیر در منطقة 3 شهر ساری استفاده شده است.بنابر نتایج تحقیق، علی‌رغم تفاوت‌های اجتماعی در پنج محلة مورد مطالعه، ویژگی‌های مشترکی در فرایند تأمین مسکن وجود دارند که با فرایند رسمی ساخت‌وساز متفاوت هستند. از مجموع بررسی‌ها 13 الگوی مشترک استخراج شده است که بسیاری از آن‌ها در بازسازی مسکن پس از سانحه نادیده انگاشته می‌شوند. درحالی‌که در بازسازی مسکن عموماً از فرایند رسمی ساخت‌وساز تبعیت می‌شود و از طریق استانداردسازی و تولید انبوه به کاهش هزینه‌ها می‌انجامد و می‌تواند با استفاده از الگوهایی چون مشارکت اهالی، تکامل تدریجی، و بهره‌گیری از مصالح بازیافتی و قابل‌استفاده به توان‌پذیری بازسازی مسکن کمک کند.