تأثیر شگردهای رسانهای مبتنی بر علوم شناختی بر افکارکاربران فضای مجازی در دانشگاه
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری دانشگاه پیام نور. تهران، ایران
2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری دانشگاه پیام نور. تهران، ایران
doi
10.22034/ciu.2024.50.39چکیده
هدف: با توسعة فنّاوریهای اینترنتی و افزایش زیست مجازی، شگردهای رسانهای مبتنی بر علوم شناختی برای مدیریت افکار و اذهان عمومی در جهت جنگهای شناختی و ترکیبی افزایش یافته و ضرورت آگاهیبخشی در این زمینه کاملاً احساس میشود. نظر به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر برخی از شگردهای رسانهای مبتنی بر علوم شناختی بر اذهان کاربران در فضای مجازی انجام شد. روش: روش پژوهش، پیمایشی و همبستگی از نوع کاربردی بود. جامعۀ آماری شامل دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور مرکز خوی به تعداد 135 نفر و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 100 نفر و ابزار اندازهگیری دادهها، پرسشنامۀ محققساخته بود که روایی محتوایی آن با استفاده از مبانی نظری و نظر خبرگان و پایایی آن از طریق محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای اطمینان از نرمال بودن توزیع دادهها، از آزمون کولموگروف اسمیرنف و برای تجزیه و تحلیل دادهها و آزمون فرضیهها، از آزمون پارامتریک تی تکنمونهای استفاده شد. یافتهها: تحقیق نشان داد شگردهای رسانهای اقناع و متقاعدسازی، سوگیری رسانهای، جریانسازی رسانهای و دروغپردازی رسانهای بر اذهان کاربران فضای مجازی تأثیر مستقیم و معناداری دارند. بر اساس این نتایج، رسانهها با استفاده از این شگردهای مبتنی بر علوم شناختی قادرند با اغوای مخاطبان خود در فضای مجازی، اذهان و افکار آنان را در جهت دلخواه مالکین رسانهها هدایت و مهندسی کنند. در راستای نتایج پژوهش پیشنهاد میشود رسانههای متعهد، به ویژه رسانۀ ملی، قبل از شکلدهی افکار عمومی توسط رسانههای معاند، روایت اول و درست از رویدادها را به طور پیشدستانه منتشر و تبیین کنند.
