قدرت سایبری مبتنی بر رویکرد فرکتالی و بررسی تأثیر آن بر امنیت ملی در فضای سایبر

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت راهبردی امنیت سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی

2 عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

4 - استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع)

doi
چکیده

در طول تاریخ، همواره قدرت‌طلبی و افزون‌خواهی، منشأ رقابت، تخاصم و تنازع بین دولت‌ها بوده است. برخورداری از منابع قدرت، جایگاه و نفوذ هر کشور در تعاملات جهانی را نشان می‌دهد. در دوران معاصر، جهت‌گیری اولویت‌های راهبردی کشورها، برای نیل به قدرت فائقه، به سمت بهره‌برداری از فضای سایبر تغییریافته و فناوری‌های پیشرفته سایبری، زمینه‌ساز تجدید بنای قدرت در قالب قدرت سایبری شده است. از جمله پیامدهای این تغییر بنیادین، تأثیر آن بر امنیت ملی کشورهاست.فرآیند جهانی‌شدن، ظهور جوامع شبکه‌ای و حملات سایبری سازمان‌یافته فرامرزی، از چالش‌های جدی و نوین در دستیابی و حفظ امنیت ملی است. هدف اصلی این مقاله مفهوم‌سازی قدرت سایبری با رویکرد فرکتالی و تأثیر آن بر امنیت ملی در فضای سایبر است. در این رویکرد، قدرت سایبری دارای تمامی ویژگی‌های قدرت ملی است. بدین منظور، مؤلفه‌ها و متغیرهای مؤثر در قدرت سایبری و امنیت ملی احصاء شده و رابطه میان آن‌ها تبیین شده است. تحقیق از نظر هدف کاربردی- توسعه‌ای، از نظر ماهیت از نوع توصیفی- همبستگی و از نظر روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، آمیخته (کیفی و کمی) است. جامعه آماری شامل 60 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران فضای سایبر و امنیت ملی است که پس از توزیع پرسشنامه و جمع‌آوری آن، با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پی. ال. اس نسبت به تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌های کمی اقدام شد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد؛ داشتن منابع، تجهیزات و فناوری‌های سایبری، شرط لازم برای دستیابی به امنیت ملی است. بااین‌وجود، درک دقیق نخبگان و سیاست‌گذاران در تدوین راهبردهای مناسب، پیش‌بینی تهدیدات و فرصت‌های بالقوه و بالفعل برای طرح‌ریزی قدرت سایبری ضروری است.