تاثیر طول دوره آمار ایستگاههای هیدرومتری بر تحلیل فراوانی و روشهای مختلف تعیین دبی سیلاب پلها (مطالعه موردی: پل مسیل شور)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 استادیار، پژوهشکده حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
3 استادیار، پژوهشکده حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2025.544114.3376چکیده
برای طراحی هیدرولیکی پلهای رودخانهای و مشخص نمودن طول و ارتفاع آنها، تعیین دبی حداکثر سیلاب با دوره بازگشت مشخص ضروری است. مناسبترین روش برای تعیین دبی طرح، تحلیل فراوانی دادههای ایستگاههای هیدرومتری است. یکی از ویژگیهای دادههای مورد استفاده برای اینکه تحلیل فراوانی آنها منجر به جوابهای معتبر و مطمئن شود، کفایت دادهها است. در این مقاله نقش طول دوره آماری و تعداد دادهها بر حداکثر دبی پیک سیلاب با دوره بازگشتهای متفاوت در محل چهار ایستگاه هیدرومتری که در یک منطقه در حوضه آبریز مرکزی قرار دارند، بررسی شده است. همچنین اثر طول دوره آماری بر نتایج رابطه دبی- مساحت، رابطه تجربی و روش تحلیل منطقهای سیلاب در محل پل رودخانهای مسیل شور که در منطقه مورد بررسی واقع شده و فاقد ایستگاه هیدرومتری بر روی مسیل یاد شده است، نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان داد با افزایش طول دوره آماری 25 ساله به 44 ساله، بهترین توزیع آماری برازش شده بر دبیهای حداکثر لحظهای تغییر نموده و در هر چها ر ایستگاه توزیع لوگ پیرسیون نوع سوم دارای مناسبترین برازش است. همچنین افزایش طول آماری بر مقادیر حداکثر دبی 100 ساله در محل پل مورد بررسی با استفاده از روش دبی -مساحت اثر چندانی نداشت، اما در روش تجربی فولر که ضریب آن بر اساس آمار ایستگاههای هیدرومتری کالیبره شده است، 9 درصد کاهش دبی را نشان داد. در روش تحلیل منطقهای سیلاب که در حوضههای فاقد آمار از دقّت بیشتری برای برآورد سیل برخوردار است، مقادیر دبی بر اساس دوره آماری 25 ساله و 44 ساله بترتیب 842 و 715 مترمکعب بر ثانیه برآورد گردید که افزایش حدودی 18 درصد دبی طراحی در صورت استفاده از دوره آمار کوتاهتر را نشان میدهد.