تبیین چالش های تحقق پذیری طرح های شهری در ایران

نویسندگان

1 استاد دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دکترى شهرسازى، دانشکدة معمارى و شهرسازى، گروه شهرسازى، دانشگاه تربیت مدرس.

3 کارشناس ارشد شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین

doi
10.52547/sofeh.31.2.111
چکیده

با وجود اینکه پنج دهه از شروع طرح‌های توسعة شهری در ایران می‌گذرد، این طرح‌ها هنوز با مسائل متعددی در زمینة تحقق‌پذیری و موفقیت روبه‌رو هستند. در این تحقیق با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی عملکردمحور به این پرسش پاسخ داده می‌شود که مهم‌ترین چالش‌های تحقق‌پذیری طرح‌های توسعة شهری در ایران، چیست. روش‌شناسی پژوهش کیفی است و داده‌های کیفی در این مطالعه با استفاده از روش مصاحبه و سنجه‌های غیرواکنشی (ثبت‌های آرشیوی) گردآوری شدند. به منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و بیان نظریة نهایی از روش «نظریة داده‌بنیاد» استفاده شده است. بر اساس روش نمونه‌گیری کیفی، نمونه‌گیری مورد نوعی، و نیز معیار اشباع نظری، از نظرات 30 نفر از صاحب‌نظران عرصة شهرسازی در این مطالعه بهره گرفته شده و ادراک آن‌ها نسبت به موفقیت طرح‌های شهری بررسی و تجزیه‌وتحلیل شده است؛ با استفاده از روش «نظریة داده‌بنیاد» و کدگذاری داده‌ها، هشت مقولة هستة نهایی از یافته‌های اولیه استخراج شدند. «مقولة هسته» در این بررسی «توجه به بستر‌های بومی و اجتماعی و اقتصادی کشور در فرایند مشارکتی تهیة طرح» است که سایر مقولات عمده را در بر می‌گیرد و با پاسخ‌های به‌دست‌آمده ضرورت نگاه به زمینه‌های اجتماعی‌ـ اقتصادی و نهادسازی در جامعة ایران و بهره‌گیری از مشارکت ذی‌نفعان گوشزد شده است.