اولویت‌بندی راهکارهای ایمن‌سازی عبور عرضی شتر از جاده ها

نویسندگان

1 گروه عمران، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، موسسه آموزش عالی جیرفت، جیرفت، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، دانشگاه آزاد واحد جنوب، تهران، ایران

4 دانشجو دکترا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.564988.3415
چکیده

تصادفات رانندگی ناشی از برخورد وسایل نقلیه موتوری با حیات وحش یک پدیده جهانی است. این حوادث اغلب گونه‌های مختلف جانوری از جمله گوزن شمالی، آهو، کانگورو و شتر را درگیر می‌کند. در مقایسه با انواع دیگر برخوردهای حیوانات با وسایل نقلیه، تصادفات شتر به دلیل وزن زیاد، نقطه ثقل بالا و اندازه و ارتفاع شتر به طور ویژه خطرناک هستند. ایمن‌سازی ترافیک از خطرات برخورد با شتر طیف وسیعی از انواع راهکارها را در بر می‌گیرد که شامل ایمن‌سازی جاده‌ای، آشکارسازی حیوانات، هشداردهی به رانندگان و ... می‌شود. این پژوهش سعی کرده است برمبنای خصوصیات رفتاری این حیوان راهکارهای مختلف ایمن سازی را برای فراهم کردن مقاطعی ایمن برای عبور شتر از عرض جاده اولویت‌بندی کند. در این پژوهش ضمن بررسی و معرفی این اقدامات در حوزه‌های مختلف مناسب‌ترین آن‌ها را به نسبت شرایط کشور در حوزه‌های جغرافیایی، منابع طبیعی، محیط زیست، امکانات دامپروری و ویژگی‌های جاده‌ای و ترافیکی با بهره‌گیری از روش‌های پژوهشی مورد تحلیل قرار می‌دهد. از این رو درفرآیند تحلیلی این پژوهش گزینه‌های ایمن‌سازی جاده‌ای و کاربر هدف (حیوان شتر) بر اساس معیارها و شاخص‌های تعریف شده به وسیله شیوه‌های پژوهشی استنباطی بر اساس روش تحلیل چند معیاره MDMA از نوع تاپسیس فازی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. از نتایج این تحقیق اینگونه برآورد می‌شود که از بین راهکارهای جاده‌ای و غیرجاده‌ای ارائه شده گزینه استفاده از تجهیزات کنترل ترافیک، استفاده از ساربان برای کنترل عبور عرضی شتر و روشن‌سازی نقاط برخورد با شتر به ترتیب اولویت‌های پیشنهادی برای ایمن‌سازی مسیرهای برون شهری بر اساس چهار نوع معیار اقتصادی، ترافیکی، فنی و محیط زیستی هستند.

کلیدواژه‌ها