مدل بهینهسازی یکپارچه ناب جمعآوری و جاروب زباله شهری با استفاده از تخصیص ناوگان ناهمگن ظرفیت محدود در پنجرههای زمانی متفاوت
نویسندگان
1 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران
3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران
doi
10.22034/tri.2025.525640.3346چکیده
مدیریت بهینه جمعآوری زباله شهری با توجه به رشد جمعیت و افزایش نرخ تولید پسماندها به یکی از چالشهای اساسی کلانشهرها تبدیل شده است بهطوریکه نسبت بالای هزینه عملیات جمعآوری در قیاس با کل هزینههای مدیریت پسماند از یکسو و محدودیتهای زمانی و مکانی و تأثیرات زیستمحیطی ناشی از جمعآوری نامناسب زبالهها از سوی دیگر، ضرورت طراحی سیستمهای کارآمد را نمایان میسازد. در این پژوهش، برای بهینهسازی همزمان مکانیابی مراکز انباشت زباله، مسیریابی ناوگان ناهمگن مشتملبر موتوری (مکانیزه/غیرمکانیزه) و غیرموتوری (پاکبانها) و تخصیص منابع دراختیار، ضمن رعایت ظرفیت محدود ناوگانها و زمان کل در دسترس، پنجرههای زمانی خدمت و اولویت پاکسازی معابر، با هدف کاهش هزینههای عملیاتی، حداقلسازی تأخیرها، کاهش فسادپذیری زبالهها، افزایش پوشش خدمات و بهبود شاخصهای ناب، از یک مدل برنامهریزی ریاضی یکپارچه غیرخطی مختلط استفاده شده و با دو رویکرد اپسیلون-محدودیت و برنامهریزی آرمانی حل شده است. نتایج مثال عددی مورد بررسی نشاندهنده بهبود 12 درصدی هزینهها، بهبود ۱۷ درصدی نرخ چمعآوری زباله و کاهش 35 درصدی فساد ناشی از تاخیر در جمعآوری زباله شده است. لذا مدل ارائه شده با درنظر گرفتن اهداف اقتصادی، زیستمحیطی، اجتماعی و ناب، چارچوبی جامع برای تصمیمگیری در سیستمهای مدیریت پسماند شهری فراهم میکند
