فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روسازی‌های آسفالتی همواره در برابر شرایط محیطی و بارهای ترافیکی با چالش‌هایی چون شیارشدگی در دماهای بالا و ترک‌های خستگی در دماهای متوسط مواجه‌اند که موجب کاهش دوام، افت عملکرد و افزایش هزینه‌های نگهداری می‌شود. در مناطق گرم و خشک، این آسیب‌ها شدت بیشتری یافته و عملکرد بلندمدت روسازی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. یکی از رویکردهای نوین در مهندسی روسازی، استفاده از سنگدانه‌های سبک مصنوعی مانند دانه‌های رس منبسط‌شونده (لیکا) است. ویژگی‌هایی نظیر وزن کم، ساختار متخلخل، ظرفیت گرمایی ویژه و مقاومت مطلوب در برابر شرایط محیطی، لیکا را به گزینه‌ای مناسب برای بهبود عملکرد مخلوط‌های آسفالتی تبدیل کرده است. نتایج پژوهش‌های آزمایشگاهی و میدانی نشان می‌دهد جایگزینی بخشی از مصالح معمولی با لیکا، موجب کاهش شیارشدگی، افزایش مقاومت حرارتی و رطوبتی، بهبود اصطکاک سطح و کاهش صدای ناشی از ترافیک می‌شود. همچنین خاصیت عایق حرارتی لیکا از نفوذ یخبندان به لایه‌های زیرین جلوگیری کرده و عمر مفید روسازی را افزایش می‌دهد. افزون بر این، استفاده از لیکا به کاهش مصرف منابع طبیعی، انرژی حمل‌ونقل و اثرات زیست‌محیطی منفی کمک کرده است. با این حال، چالش‌هایی مانند جذب بالای قیر، افزایش هزینه تولید و ضرورت تعیین درصد بهینه جایگزینی همچنان مطرح است. مطالعات اخیر، ترکیب لیکا با نانوذرات و مواد پلیمری را روشی مؤثر برای بهبود رفتار مکانیکی و دوام مخلوط‌ها معرفی کرده‌اند. این مقاله با مرور و تحلیل جامع پژوهش‌های پیشین، به بررسی مزایا، محدودیت‌ها و مسیرهای آینده استفاده از لیکا در مخلوط‌های آسفالتی اصلاح‌شده می‌پردازد.