مدل سنجش پایداری حمل ‌و نقل شهری با رویکرد عدم قطعیت (مطالعه شهر تهران)

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.531420.3356
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل برای ارزیابی پایداری حمل‌ و نقل عمومی شهری در تهران با در نظر گرفتن شرایط عدم قطعیت انجام شده است. این مطالعه از روش تئوری داده‌بنیاد (Grounded Theory) و تصمیم‌گیری چند معیاره (Ordinal Priority Approach) بهره گرفته و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای MAXQDA و MATLAB تحلیل شده است. جامعه آماری اولیه شامل 10 نفر از مدیران، معاونان و کارشناسان شاغل در حوزه حمل ‌و نقل عمومی و جامعه آماری ثانویه شامل 50 نفر از اساتید مجرب دانشگاه در حوزه حمل و نقل بودند که با روش هدفمند برگزیده شدند. در فرآیند پژوهش، ابتدا 96 عامل شناسایی شد که پس از تجزیه، تحلیل و اولویت‌بندی، به 10 عامل کلیدی در قالب چهار دسته اصلی "زیرساخت‌ها و توسعه پایدار"، "مدیریت، سیاست‌گذاری و نوآوری"، "خدمات و کیفیت" و "فرهنگ‌سازی، امنیت و مشارکت اجتماعی" دسته‌بندی شدند. نتایج تحلیل نشان داد که "زیرساخت‌های حمل ‌و نقل پایدار" (وزن نسبی 412/0) و "مدیریت و سیاست‌گذاری" (وزن نسبی 389/0) و "فرهنگ‌سازی و آموزش شهروندی" (وزن نسبی 361/0) بیشترین تأثیر و در نقطه مقابل، "توسعه حمل‌ونقل غیرموتوری" (وزن نسبی 226/0)، "امنیت و سلامت در حمل‌ونقل" (وزن نسبی 218/0) و "جذب سرمایه‌گذاری پایدار" (وزن نسبی 203/0) کمترین تاثیر را بر پایداری حمل ‌و نقل عمومی در تهران دارند. همچنین "بهبود کیفیت خدمات و تجهیزات"، "بهبود تسهیلات شهری"، "پایداری زیست‌محیطی" و "استفاده از فنآوری و نوآوری" د ر رده‌های بعدی اولویت‌بندی قرار گرفتند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که دستیابی به سیستم حمل‌ و نقل عمومی پایدار مستلزم تمرکز بر مدیریت و سیاست‌گذاری مؤثر، توسعه زیرساخت‌های کارآمد و ارتقای کیفیت خدمات است.