اصول طراحی عرصۀ میانی مجتمع های مسکونی برای انگیزش بازی کودک

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید رجایی

2 دانشجوی دکتری معماری، دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان

3 استادیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان

4 استادیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان

doi
10.29252/soffeh.31.1.69
چکیده

در دنیای مدرن امروزی، با توجه به مشکلات شهرنشینی و الگوی زندگی و تراکم ساختمانی، عرصة میانی مجتمع‌های مسکونی ازجمله فضاهای مهمی است که کودک می‌تواند پس از مدرسه بخش عمده‌ای از زمان خود را برای گذران اوقات فراغت و تعاملات اجتماعی در آن‌ سپری کند. هدف از پژوهش حاضر ارتقای رشد اجتماعی کودکان 3 تا 6ساله از طریق بیان اصول طراحی عرصة میانی مجتمع‌های مسکونی میان‌مرتبه با تأکید بر بهره‌گیری از قابلیت‌های‌ بازی‌انگیزی محیط است. در این پژوهش، بر پایة تلفیق نظریات مرتبط با موضوع پژوهش، از روش ترکیبی (کمی و کیفی) استفاده شده است. در این مسیر پس از انتخاب نمونة مورد مطالعه و گردآوری داده‌ها به کمک ابزار پرسش‌نامه، با روش تحلیل عاملی مهم‌ترین عامل‌های تأثیرگذار در انگیزش بازی کودک به دست آمد. در ادامه، بر اساس تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، فرضیه‌های پژوهش بررسی و تفسیر شد. یافته‌ها نشان داد که تأثیر «سرزندگی محیط» و «عوامل محرک طبیعی» در عرصة میانی مجتمع مسکونی بر «تحریک حواس» کودکان و نیز تأثیر «عوامل محرک طبیعی»، «سرزندگی محیط»، «خوانایی محیط کودک‌محور»، و «نظارت‌پذیری» عرصة میانی مجتمع مسکونی بر «تعاملات اجتماعی (نسلی‌ـ‍ بین نسلی)» آن‌ها برای انگیزش بازیْ مثبت و معنادار است. پس از حصول اطمینان از درستی فرضیه‌های پژوهش، اصول طراحی عرصة میانی مجتمع‌های مسکونی استخراج و به آزمون کودکان 3 تا 6ساله گذاشته شد.