ارائه چارچوبی برای شناسایی و رتبه‌بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای در ایران

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

4 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری‌، دانشگاه غیر انتفاعی طلوع مهر، قم، ایران

doi
چکیده

هدف تحقیق حاضر ارائه چارچوبی برای بررسی پیشایندهایی که در انتخاب بهترین بندر فله‌ای به عنوان مقصد واردکنندگان ایرانی موثر است و همچنین تعیین اهمیت این عوامل جهت اولویت بندی بنادر فله‌ای است. به بیان دیگر این پژوهش یک مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره جهت شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر بر انتخاب یک بندر به عنوان بندر مقصد توسط واردکنندگان فله‌ای ارائه می‌دهد. رویکرد پژوهش حاضر کمی بوده و از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. روش تحقیق پژوهش شامل دو قسمت مجزا است. در قسمت اول، ارائه چارچوب برای شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای و در قسمت دوم، ضمن شناسایی پیشایندهای موثر بر انتخاب بندر و رتبه‌بندی آن‌ها به رتبه‌بندی بنادر مورد مطالعه پرداخته می‌شود. برای گام نخست از پیشینه تحقیق و نظر خبرگان و برای گام دوم از روش دیمتل و تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. از میان واردکنندگان فله‌ای 20 خبره به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیده‌اند تا به پرسش‌ها پاسخ دهند. با توجه به نظرات دریافت شده از خبرگان، و پردازش آن‌ها با تکنیک دیماتل، مشخص گردید عوامل نرخ تخلیه، ورودی بندر و نیروی انسانی ماهر، به ترتیب مهم‌ترین پیشایندها و تشریفات گمرکی به عنوان کم اهمیت‌ترین پیشایند کسب مزیت رقابتی بنادر فله ای است. با توجه به نتایج تحقیق، عوامل ساختاری، زمینه ای و محتوایی چارچوب مناسبی برای بررسی شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای هستند.