فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همه‌گیری کووید–۱۹ با ایجاد تغییرات بنیادین در الگوی تردد و رفتار رانندگی، بر ساختار تصادفات جاده‌ای تأثیرگذار بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل اپیدمیولوژیک تصادفات رانندگی و بررسی تغییرات زمانی، مکانی و رفتاری رانندگان در استان مازندران طی دوره‌های پیش، حین و پس از پاندمی کووید–۱۹ است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌های آن شامل کلیه تصادفات ثبت‌شده پلیس راهور استان مازندران در سال‌های مورد مطالعه(۱۳۹۷–۱۴۰۲) است. در این تحقیق، پس از پالایش داده‌ها، متغیرهای مکانی، زمانی و علّی طبقه‌بندی شدند و تحلیل‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کای‌دو و مدل رگرسیون پواسون به‌منظور بررسی عوامل مؤثر بر شدت پیامدهای تصادفات انجام گرفت. همچنین به‌منظور شناسایی الگوهای مکانی، از تحلیل فضایی و ترسیم نقشه‌های تراکم تصادفات استفاده شد. نوآوری پژوهش حاضر در انجام تحلیل تطبیقی تصادفات در سه بازه زمانی پیش، حین و پساکرونا و بررسی تغییرات رفتاری رانندگان در شرایط بحران اجتماعی نهفته است. نتایج پژوهش نشان داد که در دوران همه‌گیری، با وجود کاهش حجم تردد، سهم تصادفات پرخطر به‌ویژه واژگونی و سرعت غیرمجاز افزایش یافته و الگوی زمانی وقوع تصادفات به سمت ساعات کم‌تردد جابه‌جا شده است. همچنین پس از فروکش کردن محدودیت‌ها، بخشی از این الگوهای پرخطر پایدار باقی مانده است. یافته‌ها بیانگر آن است که عوامل انسانی، زمان وقوع و نوع برخورد نقش تعیین‌کننده‌ای در شدت پیامدهای تصادفات داشته و می‌توان از نتایج این پژوهش در سیاست‌گذاری ایمنی ترافیک و مدیریت حمل‌ونقل در شرایط بحرانی مشابه استفاده کرد.