فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گزارش­های علمی فراوانی در مورد اثرات سلامت بخشی همچون ضد سرطانی، ضد دیابتی، ضد میکروبی، ضد التهابی و خاصیت آنتی­اکسیدانی برای روغن سیاه­دانه منتشر شده­ است. هر چند، یکی از مشکلات اساسی در استخراج روغن از سیاه­دانه، بازده پایین و هم­چنین کیفیت پایین روغن استخراجی است. روش­های مختلفی همچون تیمار با مایکروویو، برشته­کردن و رطوبت­دهی برای بهبود شرایط استخراج و کیفیت روغن سیاه­دانه قبل پرس سرد انجام شده ­است. در این مطالعه، سیاه­دانه با اتانول (70 درصد) در درصدهای صفر (نمونه کنترل)، 1، 3 و 6 درصد پیش تیمار و سپس روغن با پرس سرد استخراج شد. ویژگی­های کیفی روغن­های استخراجی (عدد اسیدی، عدد پروکسید، مقدار کلروفیل، مقدار کاروتنوئید و مقدار ترکیبات فنلی) در روز تولید و هر 30 روز در طی 90 روز نگهداری بررسی شد. همچنین پایداری اکسیداتیو روغن سیاه­دانه با آزمون شال اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش درصد اتانول در پیش تیمار سیاه­دانه، عدد اسیدی و عدد پروکسید به طور معنی­داری (p < 0.05) کاهش و پایداری اکسیداتیو، مقدار کلروفیل، مقدار کاروتنوئید و مقدار ترکیبات فنلی روغن استخراجی به طور معنی­داری (p < 0.05) افزایش یافت. در طی نگهداری، عدد اسیدی و عدد پروکسید نمونه­های روغن افزایش و مقدار کلروفیل و مقدار کاروتنوئید به دلیل تجزیه مقادیر آن­ها کاهش یافت. در پایان نگهداری، روغن استخراجی از سیاه­دانه پیش تیمار شده با بالاترین درصد اتانول، کمترین مقدار عدد اسیدی (mg NaOH/g oil 61/4) و عدد پروکسید (meq O2/Kg oil 03/7) و بیشترین مقدار کلروفیل (mg/Kg oil 21/21)، مقدار کاروتنوئید (mg/Kg oil 86/3) و مقدار ترکیبات فنلی (caffeic acid/Kg of oil 30/496) و پایداری اکسیداتیو را در بین تمام نمونه­های روغن داشت. در کل نتایج نشان داد که می­توان برای بهبود ویژگی­های کیفی و پایدارسازی روغن از سیاه­دانه پیش تیمار شده با اتانول قبل پرس سرد استفاده کرد.