اثرسنجی شرایط مختلف شارژ بر ترجیحات کاربران در خرید خودروی برقی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران و استاد وابسته، دانشکده مهندسی عمران، زمین‌شناسی و معدن، دانشگاه فنی مونترال، کانادا

doi
10.22034/tri.2025.508244.3321
چکیده

سهم قابل‌توجه حمل‌ونقل شهری در انتشار گازهای گلخانه‌ای، خودروی برقی را به‌عنوان یکی از راهکارهای کارآمد برای کاهش این آلاینده‌ها معرفی می‌کند. اتخاذ سیاست‌های مؤثر و زمینه‌سازی جهت افزایش تمایل کاربران به خرید و استفاده از خودروی برقی نیازمند شناسایی عوامل تأثیرگذار بر آن است. در این پژوهش به اثرسنجی شرایط مختلف شارژ خودروی برقی (شامل هزینه، مدت‌زمان و مکان شارژ) بر ترجیحات کاربران در خرید خودروی برقی پرداخته می‌شود. داده‌های این پژوهش با اجرای پرسشنامه‌ای که به همین منظور طراحی شده، از طریق مصاحبة حضوری با ۳۶۶ نفر از شهروندان تهرانی در بازه زمانی تابستان سال ۱۴۰۳ گردآوری شده است. نتایج پرداخت مدل انتخاب گسسته از نوع لوجیت دوگانه نشان می‌دهد که افزایش هزینه و مدت‌زمان شارژ، به‌طور معناداری احتمال تمایل به خرید خودروی برقی را کاهش می‌دهد، به صورتی که تحلیل اثر حاشیه‌ای حاکی از این است که به‌ازای افزایش هزارتومان در هزینه شارژ، تمایل به خرید 37/0 درصد و به‌ازای افزایش یک دقیقه در زمان شارژ، این تمایل 45/0 درصد کاهش می‌یابد. همچنین، افراد جوان‌تر، زنان و وجود دسترسی به مراکز غیرعمومی جهت شارژ خودروی برقی (مانند مراکز تجاری، خرید و محل کار)، باعث افزایش تمایل به خرید می‌شود، در حالی که افراد با تحصیلات تکمیلی تمایل کمتری را از خود نشان می‌دهند. تحلیل ترکیب‌های مختلف متغیرهای تعاملی در فرآیند مدل‌سازی نشان می‌دهد که حاصلضرب متغیرهای "درآمد ماهانه بیش از ۳۰ میلیون تومان" و "تعداد خودروهای خانوار بیش از یک دستگاه"، تأثیر مثبتی بر تصمیم‌گیری جهت استفاده از خودروی برقی دارد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های مؤثر در راستای افزایش انگیزه کاربران در انتخاب این خودروها، مورداستفاده قرار گیرد.