ارزیابی اثربخشی مجتمع‌های خدماتی رفاهی بر بهبود ایمنی راه‌های برون‌شهری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، بخش مهندسی عمران، داﻧﺸﻜﺪة فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22034/tri.2025.527856.3350
چکیده

کاهش خستگی و خواب‌آلودگی رانندگان به‌ویژه در مناطق کویری ایران با را‌ه‌های طولانی و یکنواخت یکی از راهبردهای مهم جهت ارتقای ایمنی است. برای این منظور ساخت مجتمع‌های خدماتی رفاهی در راه‌های برون‎شهری به‌ویژه در ده سال اخیر رونق گرفته است. این مقاله در نظر دارد تا به بررسی اثربخشی مجتمع‌های خدماتی رفاهی بر ارتقای ایمنی راه بپردازد. همچنین مهم‌ترین دلایل عدم استفاده از این مجتمع‌ها توسط رانندگان نیز شناسایی خواهد شد. در همین راستا، استان کرمان به عنوان یک منطقه کویری با راه‌های طولانی به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است. جهت بررسی تأثیر مجتمع بر بهبود ایمنی، با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها مقایسه‌ای میان محورهای مختلف استان صورت گرفته است. برای شناسایی عوامل اثرگذار بر استفاده از مجتمع‌های خدماتی رفاهی نیز از تحلیل‌های کیفی و مدل‌سازی رگرسیون لجستیک باینری استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که علاوه بر ساخت مجتمع‌های خدماتی رفاهی بایستی بر لزوم کیفیت آن‌ها برای جذب رانندگان و توقف کوتاه برای بهبود عملکرد رانندگان تأکید شود. با توجه به اینکه رانندگان در سفرهای کوتاه و درون استانی تمایلی به توقف برای استراحت ندارد لازم است زمان سفر رانندگان به عنوان معیاری برای مکانیابی مجتمع‌های خدماتی رفاهی در نظر گرفته شود.