ارزیابی آسیب‌پذیری محلۀ فرحزاد تهران بر اثر زمین‌لرزۀ احتمالی

نویسندگان

1 استاد دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد مدعو دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

3 کارشناس ارشد بازسازى پس از سانحه، دانشگاه شهید بهشتى

doi
10.29252/soffeh.30.3.95
چکیده

تهران همواره در معرض آسیب­پذیری ناشی از رخداد زمین­لرزۀ احتمالی بوده است. در این میان، سکونتگاه­های غیررسمی به دلیل ساخت­وساز بدون ضابطه و بافت فرسوده در کنار معضلات اقتصادی و اجتماعی بیشتر در معرض این آسیب هستند. محلۀ فرحزاد یکی از سکونتگاه­های غیررسمی تهران و مورد مطالعاتی این پژوهش در برابر این مخاطرۀ به­شدت آسیب­پذیر است.هدف از پژوهش پیش رو بررسی میزان آسیب­پذیری محله با استفاده از سناریونویسی برای آسیب­های احتمالی و خسارت­های ناشی از زمین­لرزه بر کالبد محله و پیش­بینی میزان خسارت­ها و تلفات ناشی از آن است.روش پژوهش توصیفی­ـ تحلیلی با رویکرد کمّی است. تحلیل فضایی پژوهش با استفاده از نرم­افزار Arcmap انجام شده است. روش­های گردآوری اطلاعات نیز شامل مطالعۀ اسناد بالادست در کنار مشاهده و مصاحبۀ اکتشافی با اهالی بوده است.پس از شناخت محله و مطالعۀ آسیب­پذیری آن، با استفاده از مدل­های عرضه­شده برای زمین­لرزۀ احتمالی در تهران، بدترین حالت ممکن برای محلۀ فرحزاد، که وقوع زمین­لرزه ناشی از لغزش گسل شمال تهران است و بیشترین خسارات و تلفات را بر جای می­گذارد، در نظر گرفته شده و سناریوی مخاطره برای آن نوشته شده است تا حدود و حجم آسیب­پذیری و میزان تخریب حدودی ساختمان­ها، زیرساخت­ها، و سایر جنبه­ها مشخص شود. بر اساس نتایج به­دست­آمده محلۀ فرحزاد با تخریب 65درصدی در اثر زمین­لرزۀ واقع­شده و در پی لغزش گسل شمال تهران روبه­رو خواهد شد که در آن بین 1153 تا 1345 ساختمان آسیب جدی خواهند دید و تلفات انسانی در صورت وقوع زمین­لرزه در هنگام شب و نبود امدادرسانی به بیش از 500 نفر خواهد رسید.