شناسایی مناطق شور و گیاهان شورروی استان قم

نویسندگان

1 کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران

2 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2016.13055
چکیده

گام نخست برای مقابله با مشکل اراضی شور، شناسایی عرصه اراضی شور فعلی می‌باشد. از آنجایی که حضور نباتات در هر منطقه با شرایط کلیماتیک و ادافیک آن مناطق مرتبط است، بنابراین شناخت روابط میان عوامل خاک، آب، هوا و پوشش گیاهی در هر رویشگاه و تعمیم آن به دیگر نقاط مشابه از جمله اهداف مهم این بررسی می‌باشد. در بررسی حاضر ابتدا تیپ‌های پوشش گیاهی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست تشخیص داده شد و سپس اقدام به بررسی‌های لازم در مورد هر یک از تیپ‌های گیاهی گردید. به این منظور در داخل هر تیپ گیاهی یک پروفیل خاک حفر و در جاهایی که در عمق پروفیل آب یافت شد پس از نمونه‌برداری، مورد آزمایش قرار گرفت. در ضمن تعدادی از پروفیل‌های خاک در مناطق فاقد پوشش گیاهی حفر و مورد بررسی واقع شدند. نتایج بررسی حاضر نشان داد نیمی از تیپ‌های گیاهی بررسی شده بر روی خاک های شور و نیمی دیگر برروی خاک‌های غیرشور رویش نموده‌اند. خاک منطقه مورد بررسی در کلاس خاک‌های شور و قلیایی دسته‌بندی شد. مقاوم‌ترین گیاه هالوفیت منطقه اشنان (Seidlitzia) بوده و کمترین مقاومت را علف شور (Aeluropus) دارا می‌باشد.عواملی نظیر تشکیلات زمین‌شناسی محتوی رسوبات تبخیری (نئوژن)، رسوبات سازند قم، بارش اندک، گنبد نمکی قم، آب‌های شور جاری در منطقه و موقعیت خاص ژئومرفولوژی از عوامل تشدیدکننده شوری در منطقه مورد بررسی بودند.