تاثیر توسعه حمل ونقل غیر موتوری بر توسعه پایدار محدوده مرکزی شهرها (مطالعه موردی: شهر آمل)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران

3 دانش آموخته دکترا، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

doi
10.22034/tri.2025.508060.3322
چکیده

حمل و نقل موتوری علاوه بر ایجاد مشکلات زیست محیطی، افزایش هزینه‌های مدیریت شهری و افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی، تاثیراتی منفی بر کیفیت زندگی شهروندان خواهد گذاشت. در حمل و نقل غیر موتوری، به استثنای پیاده روی، از وسایل نقلیه غیر موتوری؛ مانند، دوچرخه، اسکیت‌بورد، اسکوترهای هل‌دار، صندلی‌های چرخ‌دار و غیره استفاده می‌شود. هدف اصلی این تحقیق، بررسی عوامل و تسهیلات مرتبط با توسعه حمل و نقل غیر موتوری بر توسعه پایدار محدوده مرکزی شهرهاست؛ به گونه‌ای که، بتوان برای انجام سفرهای کوتاه در محدوده مرکزی شهر با استفاده از پیاده مداری و دوچرخه سواری و تسهیلات در این زمینه، ازدحام ترافیک را کاهش داد. روش تحقیق به صورت توصیفی- آماری با استفاده تحلیل‌های آماری انجام شد. نتایج تحلیل عامل‌ها نشان می‌دهد، که از میان 13 عامل منتخب موثر بر توسعه حمل و نقل غیر موتوری در محدوده مرکزی شهر آمل با توجه به امکانات و محدودیت‌هایی که وجود دارد، تاثیرگذارترین آنها به ترتیب: وضعیت کف‌سازی پیاده‌روهای خیابان و یکنواختی در همواری آن، عرض مناسب و امکان استاندارد سازی مسیر دوچرخه و عدم وجود شیب تند و توپوگرافی یکنواخت هستند. همچنین، متغیرهای عرض مناسب و امکان استاندارد سازی مسیر دوچرخه، عدم وجود شیب تند و توپوگرافی یکنواخت و استفاده از خدمات موبایل برای دوچرخه سواران و پیاده مداری دارای سطح معناداری مناسب زیر 5 درصد می‌باشند، که در مدل توسعه حمل و نقل غیرموتوری در محدوده مرکزی شهر آمل تاثیر گذار هستند.