ارزیابی اثرات محیط ساخته شده بر نرخ سفرسازی کاربری­های تجاری فرا منطقه‌ای (نمونه موردی: شهر مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دوره دکتری، گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.498147.3311
چکیده

بررسی اثرات ترافیکی یک کاربری در محدوده احداث آن مستلزم برآورد سفرهای انجام شده به آن کاربری بوده و این مرحله از مهم‌ترین بخش‌های مطالعات عارضه سنجی ترافیکی کاربری‌ها محسوب می‌شود. مراجع معتبر من جمله آئین نامه ایجاد سفر­، برای محاسبه میزان تولید و جذب سفربه یک کاربری غالبا متغیرهایی مانند مساحت کل، مساحت زیر بنا، تعداد کارمند، تعداد اتاق و غیره (عوامل فیزیکی کاربری) را درنظر میگیرند. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهند که ایجاد و رفتار سفر شهری یک کاربری به عوامل دیگری نیز بستگی دارد که از جمله این عوامل می‌توان به محیط ساخته شده و عوامل اجتماعی-اقتصادی اشاره کرد که بسته به نوع کاربری تاثیرات آنها متفاوت است. درمیان انواع کاربری، کاربری­های تجاری بدلیل مراجعات مردم برای خرید معمولا نرخ ایجاد سفر بیشتری نسبت به سایر کاربری­ها دارند بطوریکه مشکلات ترافیکی در محدوده احداث آنها بیشتر از سایر کاربری­هاست. در این تحقیق تاثیر عوامل محیط ساخته شده بر رفتار سفر کاربری­های تجاری مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا سعی شده بر اساس پیشینه مطالعات عوامل محیط ساخته شده در محدوده احداث کاربری شناسائی و سپس با استفاده از رگرسیون خطی که ابزاری توانمند برای کشف تاثیر و روابط بین متغیرهاست، تاثیر این عوامل بر ایجاد سفر کاربری کنترل و تعیین شود. با توجه به اینکه ایجاد سفر یک کاربری علاوه بر نوع آن به مقیاس عملکردی آن نیز دارد، در این تحقیق کاربری­های تجاری با مقیاس عملکرد فرامنطقه ای انتخاب شدند. نتایج بدست آمده این تحقیق بر روی 33 کاربری با مقیاس عملکرد فرامنطقه ای تجاری کلانشهر مشهد نشان می‌دهد که متوسط سفرهای ساعتی کاربرهای تجاری، متأثر از ویژیگی­های محیط ساخته شده مانند تراکم تعداد ایستگاه­های اتوبوس، تراکم  واحد کسبی در طول معابر و سطح ناحیه اطراف کاربری است.