تحلیل توسعۀ پایدار اجتماع محلی با تأکید بر حکمروایی شایستۀ شهری نمونۀ مطالعاتی: محلۀ آخوند شهر قزوین
نویسندگان
1 استاد دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.29252/soffeh.30.1.77چکیده
تحقق توسعۀ پایدار شهری در سراسر جهان بیشتر در سطوح محلی قابلمشاهده است، به طوری که شهرهای پایدار بر پایۀ محلات پایدار ساخته شدهاند. ناپایداری محلات شهری، به منزلۀ سطوح خرد در نظام سازمان فضایی شهر، ناپایداری شهرها را به دنبال داشته است. محلۀ آخوند، واقع در شهر قزوین، یکی از محلات تاریخی باقیمانده در این شهر است که از دیدگاه کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی، و مدیریتی نهادی شرایط نامناسبی در آن جریان دارد. هدف از این تحقیق سنجش وضعیت پایداری محلۀ یادشده بر اساس شاخصها و معیارهای توسعۀ پایدار اجتماع محلی و همچنین بررسی نقش و جایگاه حکمروایی شایستۀ شهری در این محله در راستای تحقق توسعۀ پایدار آن است. روش تحقیق مقاله توصیفی از نوع پیمایشی و جمعآوری دادهها برای تجزیهوتحلیل از دو روش کتابخانهای اسنادی و پیمایش میدانی است. بدین منظور با استفاده از فرمول کوکران تعداد 95 نمونه برای پرسش استخراج گردید. روش نمونهگیری نیز به صورت خوشهای چندمرحلهای و در هر خوشه بر اساس نمونهگیری تصادفی ساده صورت پذیرفت. برای آزمون روایی از روش اعتبار محتوایی و برای آزمون پایایی از روش آلفای کرونباخ بهره گرفته شد. برای تجزیهوتحلیل پرسشنامه از روشهای آمار توصیفی و استنباطی مبتنی بر آزمون T تکنمونهای استفاده گردید. یافتههای پژوهش گویای آن هستند که محلۀ آخوند با کسب امتیاز 2/24، بر اساس شاخصهای توسعۀ پایدار، محلۀ ناپایداری است. بالاترین امتیاز پایداری در این محله مربوط به بعد اجتماعی فرهنگی (2/81) و پایینترین امتیاز مربوط به بعد مدیریتی نهادی (1/64) است. معیارهای هویت، خوانایی، و تعلق خاطر بالاترین امتیاز و معیار حکمروایی پایینترین امتیاز را کسب کردهاند. در ادامه پس از تبیین نارساییهای توسعۀ پایدار در محله، به تحلیل نقش و ضرورت حکمروایی شایستۀ شهری در چارهجویی نارساییها پرداخته و در پایان پیشنهادهایی برای تحقق توسعۀ پایدار در این محله بیان شده است.