بررسی مخاطرات محیطی محور جاده‌ا‌ی فیروزکوه (استان مازندران)

نویسندگان

1 مربی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.515632.3330
چکیده

محور جاده‌ای فیروزکوه یکی از مهم‌ترین مسیرهای حمل‌ و نقل جاده‌ای کشور در استان مازندران است. ویژگی-های زمین شناسی این مسیر بسیار متنوع بوده و مستعد وقوع انواع مخاطراتی است که با ویژگی‌های زمین‌شناسی ارتباط مستقیم دارد. مطالعات انجام یافته در جاده فیروزکوه تنها از دیدگاه خطر یخبندان انجام یافته است و سایر مخاطرات محیطی در آن مورد توجه نبوده است. با توجه به ضرورت و اهمیت مخاطرات محیطی که این جاده را تهدید می‌کند و نقش بسیار مهم آن در شریان‌های جاده‌ای استان مازندران، در این پژوهش شناسایی مخاطرات محیطی محور جاده‌ای با تاکید بر مطالعات میدانی انجام شده است هدف از انجام این تحقیق، شناسایی زون‌های پرخطر به منظور مدیریت بحران به ویژه تعیین و اجرا راهکارهای پیشگیرانه است. در این تحقیق با پیمایش مسیر بر روی نقشه‌های زمین‌شناسی در محیط نرم‌افزاری GIS، ویژگی‌های مسیر توصیف گردید و شناسایی مخاطرات محیطی در مسیر انجام شد و سپس بازدیدهای میدانی در نقاط خاص زمین شناسی انجام یافت. بر اساس نتایج حاصل از بررسی‌ها‌ی زمین شناسی، رسوبات آبرفتی و رودخانه‌ای در حاشیه جاده بیشترین گسترش را داشته و خطر لغزش آن‌ها با توجه به شیب دامنه، اندازه قطعات، درصد قطعات بزرگ، و ارتفاع دیواره اغلب متوسط تا زیاد طبقه بندی می‌شود. سنگ‌های رسوبی پس از رسوبات آبرفتی و رودخانه‌ای گسترش زیادی در حاشیه جاده داشته و سنگ‌های آذرین و آذرآواری تنها در نواحی محدودی مشاهده شدند. در جمع بندی نتایج مطالعات انجام یافته از نقطه نظر مخاطرات تهدید‌کننده مسیر،95 نقطه از مسیر در پنج پهنه پرخطر مورد بررسی قرارگرفت.