مدل‌ ترکیبی داده‌کاوی برای تحلیل الگوهای حاکم بر تصادفات عابرین پیاده در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل‌ونقل جاده‌ای، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مهندسی حمل‌ونقل، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/tri.2024.470638.3265
چکیده

عابرین پیاده به عنوان یکی از مهم‌ترین کاربران آسیب‌پذیر در تصادفات ترافیکی، بخش قابل‌توجهی از فوتی‌های ناشی از تصادفات را به خود اختصاص می‌دهند. هدف مطالعه حاضر بررسی الگوهای حاکم بر تصادفات عابرین پیاده و شناسایی مجموعه عواملی است که با قرار گرفتن در کنار یکدیگر منجر به افزایش احتمال فوت عابرین در تصادفات می‌گردد. برای این منظور، داده‌های تصادفات ترافیکی عابرین پیاده در کشور ایران طی سال‌های 1395 تا 1401 در قالب یک چارچوب داده‌کاوی ترکیبی مورد تحلیل قرار گرفت. در گام اول، داده‌های مذکور با بهره‌گیری از روش «خوشه‌بندی» به چهار خوشه همگن تقسیم شده و ویژگی‌های توصیفی هر خوشه مورد تحلیل قرار گرفت. سپس، با کمک روش «کشف قواعد پیوندی»، مجموعه عوامل و شرایطی که احتمال فوت عابر و نیز احتمال مقصر بودن عابر در تصادفات را افزایش می‌دهد، شناسایی گردید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اثرات تعاملی متغیرهایی مانند تاریکی هوا، تیره بودن رنگ لباس عابر، سن عابر بالاتر از 65، عابرین مذکر، وقوع تصادف در آزادراه‌ها و بزرگراه‌های برون‌شهری، تصادف با وسیله نقلیه سنگین و عبور از عرض خیابان در محل غیر مجاز، از جمله شرایطی است که با افزایش احتمال فوت عابر پیاده همراه بوده است. بر این مبنا، می‌توان گفت انسداد مسیر عبور عرضی همسطح عابرین از بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها و ایجاد تسهیلات عبور غیرهمسطح عابر در این راه‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین، ایجاد گذرگاه‌های عرضی با آشکارسازی و روشنایی کافی و تشویق عابرین به استفاده از این گذرگاه‌ها می‌تواند احتمال وقوع و شدت تصادفات را کاهش دهد.