فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئلة تغییر کاربری و پوشش اراضی در ارتباط مستقیم با منابع اساسی آب و زمین در بخش کشاورزی است. بر این اساس، مطالعه حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر تغییر کاربری زمین ­های کشاورزی پرداخته است. اطلاعات مورد نیاز از طریق تکمیل 366 پرسشنامه با روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه ‏بندی ‏شده از کشاورزان شهرستان تربت­ حیدریه در سال 1398 جمع­آوری شد و تحلیل داده‏ ها با استفاده از مدل لاجیت چندگانه صورت گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که در مزارع کوچک‏ مقیاس، در حالت تصمیم به انجام تغییر کاربری، متغیر سن اثر منفی و معنی‏دار و متغیرهای تحصیلات، درآمد غیرکشاورزی، سطح زیر کشت، میزان خسارت محصول و دیمی بودن زمین اثر مثبت و معنی‏دار دارند و همچنین، در حالت تصمیم به عدم انجام تغییر کاربری، تأثیر متغیرهای سن، تجربه کاری و شغل جانبی دامداری، قیمت محصول، میزان رضایت از برنامه ­های حمایتی دولت، درآمد کشاورزی و میزان وام دریافتی مثبت و معنی­دار است؛ در مزارع متوسط و مزارع بزرگ نیز با افزایش سطح زیر کشت، اثر متغیرهای مستقل میزان خسارت محصول در سال، دیمی بودن زمین، شغل جانبی دامداری، میزان رضایت از برنامه­ های حمایتی دولت و درآمد کشاورزی افزایش می‏ یابد و متغیرهای سن، قیمت محصول و میزان وام دریافتی در این حالات بی­ تأثیر ارزیابی می‏شوند. از آنجا که افزایش درآمد کشاورزان و کاهش خسارت محصولات کشاورزی نقش مهمی در کاهش تغییر کاربری زمین‏ های کشاورزی دارد، در این راستا، ارائه وام­ های کم­ بهره و بلندمدت و نیز بیمه محصولات کشاورزی پیشنهاد می­شود.