فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله پاسخ‌گویی به این سؤال است که با استمرار سطح فعلی یا سناریوهای قابل انتظارِ خالص مهاجرتی و نیز برآورد و پیش‌بینی سهم خالص مهاجرت در تغییرات باروری، شاخص‌های باروری ایران تا سال 1420 چه تغییراتی می‌کند؟ این پژوهش با بهره‌گیری از مدل‌های جمعیت‌شناختی انجام شده و از داده‌های سرشماری سال‌های 1395- 1375 برای برآورد خالص مهاجرت استفاده شده‌است. نتایج نشان‌می‌دهند که سهم اثر خالص مهاجرتی بر کاهش میزان باروری کل در دهه 1395-1385، برابر با 08/0- بچه است. با روند افزایشی خالص مهاجرت منفی و رسیدن آن به بدبینانه‌ترین سناریو (4- در هزار)، میزان باروری کل کشور به 42/1 بچه به ازای هر زن تا سال 1420 کاهش می‌یابد. بالعکس، در صورت تعدیل و کاهش خالص مهاجرت منفی و رسیدن آن به صفر تا سال 1420، انتظار می‌رود که میزان باروری کل تا 1/2 بچه به ازاء هر زن افزایش یابد. همچنین، در صورت افزایش میزان باروری کل به 5/2 بچه تا سال 1407، مطابق با اهداف برنامه هفتم توسعه، همراه با تدوین سیاستی در جهت کاهش خالص مهاجرت منفی و رساندن آن به عدد صفر، زمینة افزایش میزان باروری کل تا 7/2 بچه به ازای هر زن تا سال 1420 فراهم خواهد شد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط فعلی، خالص مهاجرت منفی، یکی از عوامل اصلی مؤثر بر کاهش سطح باروری در کشور است و نتیجة اجرای سیاست افزایش باروری، بدون توجه به مدیریت خالص مهاجرت‌ها در کشور، کم‌اثر و حتی خنثی خواهد بود.