فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رانندگان کامیون به‌واسطه شغل خود، معمولاً در شرایط کاری سخت با ساعات طولانی و برنامه‌ریزی فشرده در سطح جاده‌ها فعالیت می‌کنند. ازاین‌رو بیش از سایر رانندگان در معرض خطر تصادفات و رفتارهای پرخاشگرانه ناشی از رانندگی قرار می-گیرند. یکی از مسائلی که باعث بروز حوادث رانندگی می‌شود، رفتارهای ناهنجار رانندگی است. این رفتارها اغلب ناشی از عوامل جمعیت‌شناختی، احساساتی، اجتماعی و مسائل مرتبط با شغل است؛ که می‌تواند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم ایمنی رانندگان کامیون را کاهش دهد. با توجه به اینکه خشم‌رانندگی یکی از رایج‌ترین احساساتی است که رانندگان در طول روز تجربه می‌کنند. این پژوهش، به بررسی تأثیر خشم‌رانندگی در بروز رفتارهای ناهنجار رانندگی در بین رانندگان کامیون می‌پردازد. برای این منظور، یک پرسشنامه با بهره‌گیری از پرسشنامه‌ استاندارد 14 سؤالی خشم‌رانندگی (DAS)، پرسشنامه‌ استاندارد 27 سؤالی رفتار ناهنجار رانندگی (DBQ) و اطلاعات جمعیت شناختی طراحی شد. و در میان 520 راننده کامیون استان آذربایجان‌شرقی به‌صورت تصادفی توزیع شد نتایج حاصل از 481 پرسشنامه معتبر نشان می‌دهد بین کلیه‌ی ابعاد خشم‌رانندگی (رفتارهای خصمانه، حضور پلیس، رانندگی غیرقانونی، موانع ترافیکی) و عامل‌های رفتار رانندگی (لغزش‌ها، خطاها، تخلفات تهاجمی، تخلفات عادی) همبستگی معنادار و مثبت وجود دارد. و از میان متغیر دموگرافیک، تجربه‌ی رانندگی، با کلیه‌ی عامل‌های رفتار رانندگی رابطه معنادار و منفی دارد.همچنین بین سن رانندگان کامیون و دو عامل «تخلفات تهاجمی» و «تخلفات عادی» همبستگی معنادار و منفی وجود دارد. درحالی‌که بین وضعیت تأهل، تعداد افراد خانواده و مدرک تحصیلی رانندگان کامیون با هیچ‌یک از خرده مقیاس‌های رفتارهای رانندگی همبستگی معنادار و قابل‌ملاحظه‌ای وجود ندارد. در این مطالعه، جهت پیش‌بینی رفتارهای ناهنجار رانندگی بر اساس میزان خشم‌رانندگی و ویژگی‌های دموگرافیک رانندگان کامیون، از مدل‌های رگرسیون خطی چندگانه استفاده‌شد. با توجه به نتایج تحلیل همبستگی و مدل‌های رگرسیونی، خشم ناشی از موانع ترافیکی، یکی از مهم‌ترین عوامل بروز انواع رفتارهای ناهنجار رانندگی است.