بررسی سیاست های رفتاری برای کاهش انتشار از خودروهای سبک شهری: مطالعه موردی منطقه 13 شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مطالعات محیط زیست، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، تهران، ایران

4 دانشیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛

doi
10.22034/tri.2025.496932.3309
چکیده

این مطالعه با بهره‌گیری از مدل‌سازی مبتنی بر عامل در ابزار MATSim، تأثیر سناریوهای مختلف حمل‌ونقل و رفتار شهروندان را بر ترافیک و انتشار آلاینده‌ها در منطقه 13 شهر تهران بررسی کرده است. نتایج نشان داد که سناریوی دورکاری با کاهش چشمگیر تردد وسایل نقلیه و آلاینده‌هایی نظیر CO₂، NOx، SO₂، و PM₂.₅، مؤثرترین راهکار برای بهبود کیفیت هوا و کاهش ترافیک است. در مقابل، ساعات کاری منعطف به دلیل ایجاد سفرهای جانبی، تأثیر محدودی بر کاهش آلودگی هوا داشت و حتی در برخی موارد منجر به افزایش انتشار آلاینده‌ها شد. در برخی موارد حتی منجر به افزایش انتشار آلاینده‌ها نظیر CO₂ تا 9% شد. توسعه زیرساخت‌های دوچرخه‌سواری نیز با کاهش وابستگی به خودروهای شخصی، توانست انتشار CO₂ را تا 26% کاهش دهد و سهم استفاده از دوچرخه را به 51.6% برساند. این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب سیاست‌های مدیریت تقاضای سفر با توسعه زیرساخت‌های پایدار، نظیر دوچرخه‌سواری و حمل‌ونقل عمومی پاک، می‌تواند به کاهش معنادار آلودگی و ترافیک در شهرهای پرتراکم منجر شود.