بررسی تطبیقی جایگاه امنیت آبی ایران با استفاده از شاخص امنیت آب
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران.
2 استادیار برنامهریزی محیطزیست، گروه جمعیت، اقلیم و محیطزیست، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران.
3 دانشیار اقتصاد، عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jips.2024.480161.1242چکیده
آب منبع ارزشمندی است که حیات و توسعه جمعیتهای انسانی بر آن تکیه دارد. در دهههای اخیر بهواسطه افزایش جمعیت، افزایش میزان مصرف و تغییر الگوی زندگی در مقیاس جهانی، بحث تنش آبی بسیار جدی شده است. تحقیق حاضر به دنبال بررسی وضعیت امنیت آبی ایران با استفاده از شاخص امنیت آب در مقیاس جهانی و منطقهای است. با استفاده از دادههای این شاخص، وضعیت ایران در مقیاس جهانی و منطقهای (همسایگان و منطقه منا) بررسی شد. یافتهها بر مبنای شاخص ترکیبی نشان میدهد که وضعیت ایران در خصوص شاخص امنیت آب در دنیا و منطقه قابل قبول نبوده و وضعیت ناامنی آب برای کشور گزارش میشود. با این حال زمانی که زیرشاخصها بررسی میشود، مشخص میگردد که ایران علیرغم داشتن تنش آبی کمتر در بین همسایگان و منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، در سایر شاخصها از امتیاز قابل قبولی برخوردار نیست. عمده این زیرشاخصها مدیریتی بوده و وضعیت کشورهای با امتیاز بالا نشان میدهد که کشورهایی با تنش آبی بالاتر از ایران بهواسطه مدیریت بهتر در سایر زیرشاخصها دارای رتبه بالاتری هستند. بنابراین، تمرکز بر مدیریت بهتر آب و جمعیت میتواند رتبه ایران را در این شاخص به مراتب بهتر سازد.
