فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سالمندی از پدیده‌های مهم مردم‌شناختی و جمعیت‌‌شناختی قرن بیست و یکم است. بررسی آراء و اندیشه‌های دانشمندانی چون بوردیو، فوکو و هابرماس حاکی از این است که ما در عصر زبانی زندگی می‌کنیم. با توجه به این مسئله، هدف این پژوهش تحلیل انتقادی استعاره سالمندی در ایران و ارائه استعاره‌های بدیل برای آن است. برای رسیدن به این هدف، از روش تحلیل انتقادی استعاره چارتریسـ بلک استفاده شد. در این روش استعاره سالمندی در سه مرحله، مورد تشخیص، تفسیر و تبیین قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از آن است که استعاره‌های «پیری به مثابه گنج» و «پیری به مثابه رنج» استعاره‌های غالب سالمندی ایران می‌باشد،که با خود ایدئولوژی‌های اجتماع گماینشافت (خانواده گسترده، همبستگی عمیق، ارزشمند بودن تجربه) و جامعه گزلشافت (خانواده هسته ای، فردگرایی، روحیه حسابگرانه، سکولاریسم) را تقویت می‌کنند. استعاره بدیل مناسب و مطلوب سالمندی آینده ایران «سالمند هوشمند» با پیشران‌های حکمرانی حمایتگر، شهر دوستدار سالمند، پویایی و سرزندگی، پیری در محل و اجتماع مجازی تشخیص داده شد که ایدئولوژی‌ها و گفتمان‌های جامعه پست‌مدرن و مجازی را تقویت می‌کند. نتیجه این‌که برای داشتن سالمندی سالم و فعال باید استعاره‌های منفی تغییر یابد و سیاست «سالمند هوشمند» به‌عنوان راهبرد اصلی دنبال شود.