بررسی تأثیرگونههای گز و تاغ بر ویژگیهای خاک در منطقه نیاتک سیستان
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی، مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران
2 دانشجوی دوره دکتری، علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 مربی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته مرتعداری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته مرتعداری، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2015.11377چکیده
بهمنظور مدیریت اکوسیستمهای مرتعی، شناخت اجزای آن و تأثیر متقابل آنها بر یکدیگر ازجمله خاک و پوشش گیاهی ضروریست. بدین منظور در پژوهش حاضر تأثیر گونههای گیاهی گز و تاغ بر ویژگیهای خاک در منطقه نیاتک سیستان بررسی شد. بنحوی که پس از شناسایی مناطق کشت این گونهها در پایان فصل رویش، نمونهبرداری در مناطق معرف هر گونه به روش تصادفی سیستماتیک از خاک انجام شد، به این صورت که در ابتدا و انتهای هر ترانسکت نمونهبرداری از خاک پای گونهها از دو عمق 10-0 و 20-10 سانتیمتری انجام شد؛ همچنین نمونه خاک از مناطق شاهد برداشت و بعد ویژگیهای خاک از قبیل اسیدیته، ماده آلی، هدایت الکتریکی، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، سدیم و بیکربنات اندازهگیری شدند. تجزیه و تحلیل نتایج با استفاده از آزمون t مستقل انجام شد. نتایج نشان داد در هر دو عمق بجز اسیدیته که به طور معنیداری کاهش یافته است، سایر ویژگیهای خاک پای گونههای تاغ و گز در مقایسه با مناطق شاهد به طور معنیداری افزایش پیدا کرده است. کاهش پتاسیم در هر دو عمق عرصه گزکاری شده نسبت به منطقه شاهد نیز معنیدار بود. مقایسه اثرات تاغ و گز روی خاک نشان داد که در هر دو عمق مورد بررسی، بهطور کلی افزایش شاخصهای حاصلخیزی خاک در عرصه تاغکاری و افزایش شاخصهای مخرب خاک در عرصه گزکاری معنیدار بود. بنابراین، اگرچه کشت گونههای گز و تاغ بهطور کلی باعث بهبود ویژگیهای خاک در منطقه شد، اما با توجه به میزان تأثیرات مثبت بیشتر تاغ بر خاک نسبت به گونه گز و برخی تأثیرات منفی گز میتوان گفت از لحاظ توصیه گونه مناسب اصلاح کننده و غیرمضر بر ویژگیهای خاک تاغ گونه مناسبی برای منط