فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر، برای عامل جغرافیا در تحولات سیاسی اجتماعی اهمیت فزاینده‏ای قائل می‏شوند. به همین دلیل در این مقاله ضمن بررسی مفهوم بیداری اسلامی، چرایی وقوع انقلاب‏های اخیر در کشورهای منطقه عربی و اسلامی با تأکید بر عامل مؤثر ژئوپلیتیک تحلیل شده است. جرقۀ تغییر حکومت در بسیاری از حرکت‌های انقلابی منتهی به بیداری اسلامی در کشورهای عربی-اسلامی خاورمیانه و شمال افریقا به گونه معناداری با تجمع مردم معترض در یک مکان خاص و بیان خواسته‏های خود برای تغییرات از آن مکان زده شده است. به‌عنوان نمونه میدان التحریر قاهره و میدان لولو(شهدا) در منامه و میدان اصلی صنعا پایگاه اصلی انقلابیون بود و اهمیت ژئوپلیتیک این مکان‌ها قابل توجه است. در لیبی اگرچه به دلیل ساختار اجتماعی و قبائلی شروع اعتراضات از یک محل خاص نبود اما در نهایت ضربه اساسی به قذافی با تحت فشار قرار گرفتن منطقه حکومتی انجام شد. این تحقیق که از نوع کاربردی است با روش تطبیقی انجام شده است. روش تطبیقی دارای انواعی مختلفی است که در این مقاله برای پاسخ دادن به چرایی وقوع انقلاب‏ها از روش اتفاق استفاده شده است.