طراحی یک شبکه زنجیره تأمین دارویی تحت شرایط عدم قطعیت و لجستیک معکوس
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، ایران
2 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2022.221600.2737چکیده
طراحی شبکههای زنجیره تأمین، همواره از دیدگاه صنعتگران و تصمیمگیرندگان مهم بوده است. بهینهسازی شبکه زنجیره تامین با ظهور زنجیره تامین کالاهای فاسد شدنی به ویژه داروهای فاسد شدنی اهمیت بیشتری پیدا می کند، چرا که مدیریت موجودی برای جلوگیری از فاسدشدن و مواجهه با کمبود داروها از جمله تصمیمات حیاتی در این زنجیره است. در این مقاله، یک مدل برنامهریزی غیرخطی عددصحیح مختلط دو هدفه جدید با در نظر گرفتن لجستیک رو به جلو و معکوس به منظور مدیریت تولید داروهای فاسدشدنی و همچنین مدیریت توزیع پیشنهاد شده است. این زنجیره تأمین چند سطحی شامل تأمینکنندگان، مراکز تولید بالقوه، مراکز توزیع بالقوه، مراکز بازیافت بالقوه، مراکز دورریز بالقوه و بازار محصولات بازیافتی همراه با فرض چند دورهای و چندمحصولی است. در نظر گرفتن تخفیف در خرید از تأمینکنندگان، انبارش در مراکز توزیع، عدمقطعیت در تقاضا و استفاده از کالاهای جایگزین برای جلوگیری از مواجهه با کمبود در راستای برآورده نمودن معیار اجتماعی از جمله نوآوریهای این پژوهش بشمار میآید. برای حل مدل غیرخطی دوهدفه پیشنهادی شامل کمینهسازی هزینههای کل زنجیره و کمینهسازی بیشینه کمبود، از تکنیک خطیسازی و تبدیل مدل دوهدفه به مدل تکهدفه تحت شرایط عدم قطعیت فازی استفاده شد. بعد از اعتبارسنجی مدل پیشنهادی، 12 نمونه مسئله بطور تصادفی و در ابعاد مختلف برای سنجش کارایی مدل تولید گردید و در نرمافزار گمز حل گردید. کارایی مدل پیشنهادی در مجموعهی پارتو بدست آمده برای یک نمونه مسئلهی خاص نشان داده شد. نتایج آنالیز حساسیت نشان میدهد که با افزایش درصد محصولات بازیافتی تنها تابع هدف اول افزایش مییابد و تابع هدف دوم تغییری نمیکند. این مقاله می تواند به مدیران کمک کند تا از لجستیک معکوس، بازیافت محصولات فاسد شدنی و توجه به معیارهای اجتماعی به منظور کسب امتیاز رقابتی در سراسر زنجیره تامین دارو بهره مند شوند.
