تحلیل و ارزیابی اثرات طرح دورکاری کارمندان ادارات بر شاخص‌های ترافیکی در کلانشهرها با استفاده از مدل شبیه‌سازی AIMSUN (مطالعۀ موردی: شهر تهران)

نویسندگان

1 استادیار، گروه راه و ترابری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده عمران، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2024.414118.3185
چکیده

رشد جمعیت و افزایش تعداد خودروها، تراکم ترافیک را به عنوان یک مسئله مهم در شهرهای بزرگ مطرح کرده و کاهش تعداد خودروها در خیابانها بخصوص در ساعات اوج ترافیک، به یکی از اصلی‌ترین اهداف مدیریت تقاضای حمل‌و‌نقل تبدیل شده است. با سیاست‌گذاری درست در مدیریت عرضه و تقاضا می‌توان الگوهای سفر کارآمدتری را ایجاد کرد، یکی از راه‌های پیشنهادی دورکاری است؛ یعنی بتوان به کمک فناوری و به صورت مجازی با کسب‌و‌کار خود در ارتباط بود و هدف اصلی آن حرکت کار به سمت کارکنان، به جای حرکت کارکنان به سوی کار است. هدف این مطالعه، شناسایی تأثیرات دورکاری کارمندان بر حمل‌و‌نقل، ترافیک و آلودگی هوا است و به تحلیل و ارزیابی اثرات آن بر شاخص‌های ترافیکی از قبیل چگالی، جریان، سرعت، زمان سفر و میزان مصرف سوخت و آلاینده‌ها پرداخته شده است. از این رو منطقه سه تهران به عنوان یکی از مناطق اداری و پر رفت‌و‌آمد انتخاب و با دسترسی به ماتریس تقاضای سفر یک ساعت اوج آن، مدلسازی میکروسکوپیک در نرم‌افزار ایمسان (Aimsun) به شکل دقیق و کامل انجام شده است. سپس برای اعمال دورکاری، سناریوهایی را بر اساس منطقه‌بندی تردد وسایل نقلیه، طراحی و شبیه‌سازی کرده و نتایج با هم مقایسه شده است. یافته‌های این پژوهش نشان داد که با اعمال سیاست دورکاری در یک ساعت اوج در منطقه سه تهران شاخص‌های ترافیکی از جمله چگالی تا 17/7 درصد، جریان تا 4/6 درصد، سرعت تا 9/6 درصد و زمان سفر تا 13/6 درصد در مقایسه با وضعیت موجود بهبود می‌یابند؛ بعلاوه میزان مصرف سوخت تا 9/8 درصد و انتشار آلاینده‌ها نیز تا حدود 17 درصد کاهش خواهد یافت. همچنین نتایج حاکی از آن است که لازم نیست سیاست دورکاری برای تمام مناطق یک شهر اعمال شود، بلکه می‌توان با اعمال این سیاست در مناطق و نواحی خاص از یک شهر به نتیجه مطلوب رسید.