ارزیابی محور راه آهن قزوین-رشت در راستای افزایش ظرفیت راه گذر ریلی روسیه-آذربایجان- ایران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم وصنعت، تهران، ایران
2 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/tri.2025.518033.3335چکیده
راهگذرهای بینالمللی با یکپارچه نمودن زیرساختهای ترابری در کشورهای حوزه نفوذ، باعث افزایش ارتباطات تجاری و کاهش هزینه و زمان سفر می شوند. این راهگذرها شامل شیوههای مختلف ترابری (ریلی، جاده ای و دریایی) می باشند که با ترکیب آنها، بازدهی و انعطافپذیری بیشتری برای حمل بار ایجاد می گردد. با هدف ایجاد یک جریان روان برای جابجایی بار در یک راهگذر بین المللی، هر یک از شیوههای ترابری باید در هماهنگی با سایر شیوهها عملکرد متناسبی داشته باشند و تغییر از یک شیوه به شیوه دیگر از لحاظ سرعت حمل و رسوب بار پویا باشد و باعث اخلال در جریان پیوسته ترابری نشود. همچنین باید ظرفیت و سرعت جابجایی بار در یک شیوه متناسب با سایر بخشهای همان شیوه، در کشورهای مختلف که راهگذر از آن عبور می نماید، باشد. با توجه به توافقات صورت گرفته بین ایران و روسیه مقرر شده است راهگذر شمال – جنوب جایگزین مسیر دریایی حمل بار روسیه به مقصد هند شود. این تغییر راهگذر باعث کاهش 40 و30 درصدی در زمان وهزینه حمل بار خواهد شد.. بخش زمینی این راهگذر در ایران، از آستارا تا بندرعباس عبور خواهد نمود که در حال حاضر به جز بخش رشت – آستارا باقی مسیر در دست بهرهبرداری می باشد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی محور راهآهن قزوین – رشت برای عبوردهی ترافیک باری پیشبینی شده برای این راهگذر صورت پذیرفته است. با توجه به فرضیات اولیه طراحی راه آهن قزوین-رشت، پیشبینی میشود برخی بلاکهای این مسیر برای بار مذکور دارای تنگنای ظرفیتی باشد. در این مطالعه پس از ارزیابی ظرفیت بلاکهای محور قزوین-رشت، بلاکهای دارای تنگنای ظرفیتی تعیین شده و راهکارهای افزایش ظرفیت برای آنها ارائه شده است. نتایج نشان میدهد که رویکردهای ترکیبی افزایش نیروی کشش بههمراه تراکبندی بلاکهای بحرانی میتواند در راستای دستیابی به ظرفیت متصور برای راهگذر ریلی شمال- جنوب موثر واقع شود.
