مطالعۀ نگرش جوانان ازدواج ‌نکرده نسبت ‌به ازدواج و معیارهای همسرگزینی در شهر ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم‌ اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jips.2025.504316.1261
چکیده

نگرش منفی به ازدواج و سخت‌گیری در معیارهای همسرگزینی از عواملی هستند که موجب بالارفتن سن ازدواج جوانان شده و این امر می‌‌تواند در سطح کلان، میزان و روند و الگوهای باروری را تحت‌تأثیر خود قرار دهد. با توجه به این ضرورت جمعیت‌‌شناختی، هدف اصلی مقاله شناخت و تحلیل نگرش جوانان ازدواج ‌نکرده به مقوله‌های ازدواج و معیارهای همسرگزینی است. با استفاده از روش تحقیق پیمایش، 384 جوان هجده الی سی‌سالۀ شهر ارومیه به روش نمونه‌گیری خوشه‌‌ای چندمرحله‌‌ای از مناطق پنج‌گانۀ شهر انتخاب شدند. با به‌کارگیری تحلیل عاملی، عامل‌های ویژگی‌های اخلاقی همسر، زیبایی ظاهری، پایگاه اجتماعی - اقتصادی خانوادۀ همسر، پایگاه اجتماعی - اقتصادی همسر و فرایض دینی در معیارهای همسرگزینی جوانان مهم و مؤثر تشخیص داده شدند. بیشترین نگرش جوانان به ازدواج در سطح بینابین مثبت و منفی بوده و نگرش منفی به آن نسبت ‌به نگرش مثبت برتری نسبی دارد. در تبیین تغییرات نگرش (منفی/ مثبت) جوانان به ازدواج، سطح فردگرایی در راستای نگرش منفی به ازدواج و فرایض دینی و پایگاه اقتصادی - اجتماعی همسر در راستای نگرش مثبت به ازدواج از مؤثرترین متغیرها هستند. در معرض و در محیط جمع قرارگرفتن افراد از کودکی تا زمان ازدواج (به‌‌ویژه در مناسک مذهبی) روحیۀ جمع‌‌گرایی را در جوانان تقویت می‌کند و به‌‌تدریج میزان نگرش مثبت به ازدواج را در میان آنان بالا می‌برد.