فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دموتوریزه شدن سریع کلان‌شهرهایی نظیر تهران، مشکلاتی از جمله ترافیک سنگین، افزایش آلودگی هوا و کاهش کیفیت زندگی را به همراه داشته است. در این میان، همسفری به عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش تعداد خودروهای تک‌سرنشین و بهبود وضعیت حمل‌ونقل شهری مطرح شده است. این پژوهش به بررسی الگوهای رفتاری کاربران شبکه حمل‌ونقل و عوامل مؤثر بر پذیرش همسفری پرداخته است. داده‌ها از ۳۲۶ نفر از ساکنان تهران با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد جمع‌آوری شده و سپس به کمک روش مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شده‌اند. در این فرآیند، داده‌ها ابتدا با استفاده از نرم‌افزار SPSS برای تحلیل‌های توصیفی مانند بررسی توزیع جمعیت‌شناختی، شامل سن، جنسیت، درآمد و وضعیت شغلی، پردازش شدند. سپس روابط میان متغیرهای کلیدی مانند موانع، انگیزه‌ها و رفتارهای مرتبط با همسفری با بهره‌گیری از نرم‌افزار AMOS مورد آزمون قرار گرفت. این روش امکان مدل‌سازی و ارزیابی همزمان روابط چندگانه میان متغیرهای مشاهده‌شده و پنهان را فراهم می‌کند. نتایج نشان می‌دهند که موانع و انگیزه‌های احتمالی نقش اساسی در تصمیم‌گیری کاربران برای انجام همسفری دارند. هزینه‌های سوخت (بار عاملی  %3/98)، هزینه پارکینگ و کاهش مصرف سوخت، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده رفتار سفر کنونی کاربران هستند. تسهیلات ورود به طرح ترافیک و زوج و فرد ( بار عاملی%5/91) از مهم‌ترین انگیزه‌های احتمالی برای پذیرش همسفری محسوب می‌شوند. همچنین، ریسک پیدا نکردن سرنشین، تأخیر در سوار شدن و عدم قطعیت قیمت‌ها از مهم‌ترین موانع همسفری شناسایی شدند. مردان، افراد دارای خودروی شخصی و افرادی که قبلاً تجربه همسفری داشته‌اند، موانع را کمتر مهم می‌دانند، در حالی که جوانان (۱۸ تا ۳۵ سال) تمایل کمتری به همسفری دارند. این مطالعه، با ارائه پیشنهادهای کاربردی، به مدیران شهری و سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا بهره‌وری از شبکه حمل‌ونقل شهری را بهبود بخشند.