فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عموماً در طول عمر خانوادة هسته‌ای تغییراتی به صورت انبساط و انقباض در بعد خانوار قابل طرح است. هدف از طرح این مقاله مطالعة رویکردهای انعطاف‌پذیری و بهره‌گیری از آن‌ها به منظور عرضة راهکارهایی متناسب با تغییرات الگوی خانواده در مسکن معاصر است. پرسش اصلی مقاله این است: آیا طرح مسکن واحد و در عین حال هماهنگ با انبساط و انقباض الگوی خانواده امکان‌پذیر است و احیاناً، با توجه به چه ویژگی‌هایی می‌توان انعطاف مسکن در این زمینه را افزایش داد؟ رویکرد تحقیق کیفی است و به دلیل کاربست مباحث نظری پایه در کنار تحلیل و مقایسة نمونه‌های مسکن انعطاف‌پذیر معاصر و سنتی، تلاش می‌شود که به نتایجی کاربردی منتهی گردد. بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته، مراحل تغییر در خانوادة هسته‌ای مطالعه و نیازهای فضایی برای هر مرحله پیشنهاد می‌شود. به منظور تحقق انبساط و انقباض واحد مسکونی در بازة فضاهای مورد نیاز، از راهکارهای قابلیت‌ تفکیک و ادغام واحد مسکونی و قابلیت توسعه بهره‌گیری می‌شود. بر اساس تحلیل‌ها، لازمة قابلیت تفکیک و ادغام در واحد مسکونیْ استقلال حوزه‌ها در دسترسی به ورودی‌، آشپزخانه، و سرویس‌های بهداشتی است. پلان‌های با این ویژگی‌ معمولاً به شکل پلان‌های متوازنی از نظر موقعیت سرویس‌دهنده‌ها (سرویس‌های بهداشتی، آشپزخانه، و ورودی) درمی‌آیند. همچنین قابلیت تنظیم اتصالات مابین فضاهای چندعملکردی در طراحی‌داخلی واحدها می‌تواند پاسخ‌گویی به تغییرات لازم را در این زمینه ممکن کند. بر اساس تحلیل‌ها، لازمة تحقق قابلیت توسعه توجه به ویژگی‌های هویتی و مکانی طرح قبل و بعد از توسعه است. به این منظور حوزة پیش‌بینی‌شده برای توسعه مناسب است که حداکثر تا حدود یک‌سوم سطح اشغال بنا و با عمق مناسب باشد. همچنین مناسب است که این حوزه حداقل از دو جبهه با بنای موجود مجاور باشد و به ارتباط مفید و مستقیم با فضاهای داخل بنا توجه شود. در انتها، جمع‌بندی دستاوردهای تحقیق در قالب دیاگرام تصویری پیشنهاد می‌گردد.