تأثیر مهارکنندگی اسانس مرزنجوش (Origanum vulgare L.) و باکتری آنتاگونیست Basillus subtilis روی کپک آبی (Penicillium expensum) و پارامترهای کیفی پس از برداشت گیلاس

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22034/FSCT.19.133.43
چکیده

پوسیدگی ناشی از قارچ بیماری­زای پنی­سیلیوم از مهم­ترین عوامل کاهش عمر پس از برداشت محصولات میوه­ای در سراسر دنیا می­باشد. در تحقیق حاضر، اثر اسانس گیاه دارویی مرزنجوش (Origanum vulgare L.) و باکتری باسیلوس در کنترل پوسیدگی ناشی از کپک آبی میوه گیلاس (Prunus avium L.) در آزمایشگاه باغبانی دانشگاه ارومیه بررسی شد. اسانس مرزنجوش در مرحله گل­دهی با دستگاه کلونجر و به روش تقطیر با آب استخراج شد. ابتدا میوه­های گیلاس با سوسپانسیون قارچ به غلظت 105 هاگ در میلی­لیتر آلوده شدند. سپس تیمارهای آزمایشی شامل سوسپانسیون با غلظت 108 سویه منتخب باکتری آنتاگونیست و اسانس مرزنجوش در 5 سطح غلظت (0، 250، 500، 750 و 1000 میکرولیتر در لیتر) اعمال گردیدند. میوه­های تیمار شده در سردخانه با دمای صفر درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 95-90 درصد به مدت 30 روز نگهداری و در نهایت صفات مختلف کیفی شامل اسیدیته قابل تیتراسیون، pH، مواد جامد محلول، سفتی بافت، میزان کاهش وزن، فعالیت آنتی­اکسیدانی با روش جاروب­کنندگی رادیکال DPPH و پوسیدگی قارچ طی سه زمان (0، 15 و 30 روز) و در سه تکرار مورد اندازه­گیری قرار گرفتند. تیمار اسانس مرزنجوش در غلظت 750 میکرولیتر در لیتر و باکتری باسیلوس مؤثرترین تیمار در حفظ اسیدیته قابل تیتراسیون، کاهش pH و مواد جامد محلول در روز 15ام بود. همچنین فعالیت آنتی­اکسیدانی با افزایش غلظت اسانس تقویت گردید. کمترین میزان کاهش وزن میوه مربوط به غلظت 500 میکرولیتر در لیتر اسانس طی روز15ام مشاهده شد. طبق یافته­های ما، ترکیبات اسانس مرزنجوش به­ویژه کارواکرول و نیز باکتری باسیلوس به­عنوان مواد طبیعی و تضمین­کننده سلامت انسان می­توانند جایگزین ترکیبات شیمیایی در کنترل قارچ­های بیمارگر محصولات میوه­ای پیشنهاد گردند.