تعریف کار، اشتغال و بیکاری در آمارگیریهای ایران و میزان انطباق آنها با استاندارهای بینالمللی
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد، عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران؛ رییس مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
doi
10.22034/jips.2024.474993.1240چکیده
شناخت درست وضعیت اشتغال و بیکاری و ساختار نیروی کار مستلزم در دست داشتن آمار کافی، دقیق و بههنگام، با استفاده از بروزترین قطعنامهها و دستورالعملهای مقرره در سازمان بینالمللی کار (ILO) میباشد. این استانداردها و تعاریف که در قطعنامههای کنفرانسهای بینالمللی آمارشناسان کار (ICLS) مقرر میشوند، نقش اساسی در فرآیندهای تولید دادههای اساسی با قابلیت مقایسه بینالمللی در هر کشور را دارند. تغییرات اخیر در استانداردهای آماری در سطح بینالملل تأثیر عمدهای بر قابلیت مقایسه دادهها در طول زمان و در بین کشورها داشته است. هدف این تحقیق، بررسی این تغییرات میباشد. به رغم اینکه، معیار یک ساعت کار در استانداردهای بینالمللی، به عنوان شغل تثبیت شده است، چندین تفاوت کلیدی بین تعاریف مرتبط با آمارهای نیروی کار معرفی شده در سیزدهمین و نوزدهمین کنفرانس بینالمللی آمارشناسان کار در سالهای 1982 میلادی ( 1361) و 2013 میلادی (1392) وجود دارد. بارزترین تأثیر از تغییر در تعریف اشتغال ناشی میشود. با معرفی استانداردهای جدید در نوزدهمین کنفرانس بین المللی آمارشناسان کار، تولیدکنندگان کالاهایی که عمدتاً برای مصرف خود تولید میکنند، کار داوطلبانه و یا کارآموزی بدون مزد انجام میدهند، شاغل محسوب نمیشوند. در مورد بیکاری، برخی از افرادی که قبلاً طبق استانداردهای قدیم، شاغل در نظر گرفته میشدند (تولیدکنندگان مواد غذایی معیشتی بدون اشتغال) در صورت جستجو و در دسترس بودن برای کار، بیکار شناخته میشوند. بنابراین، بهکارگیری آخرین استانداردها، معمولاً منجر به کاهش قابل ملاحظه آمار اشتغال و افزایش سطح آمار بیکاری در کشورهایی با سطوح بالای کشاورزی معیشتی میشود. در ارتباط با واژگان، توصیه به جایگزینی عبارت "نیروی کار" به جای"جمعیت فعال اقتصادی/ فعلی یا جاری " و عبارت "خارج از نیروی کار" به جای "جمعیت غیرفعال اقتصادی" شده است.