فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به برآورد تأثیر تراز مهاجرت بر ساختار سنی جمعیت ایران تا سال 1420 می‌پردازد. با استفاده از مدل‌ها و روش‌های جمعیت‌شناختی و داده‌های سرشماری دهه‌های اخیر، تغییرات شاخص‌های سنی در سناریوهای مختلف مهاجرتی تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهند که میزان خالص مهاجرت کشور در دوره زمانی 1400- 1395 سالانه معادل 9/1- در هزار بوده است. بر اساس سناریوهای مهاجرتی این پژوهش، تراز خالص مهاجرت کشور بین صفر تا 4- در هزار درنظر گرفته شده است. در صورت افزایشی شدن تراز منفی خالص مهاجرتی و رسیدن آن به 4- در هزار تا سال 1420، میانه سنی جمعیت از 40 به 46 سال و شاخص سالخوردگی از 35 به 138 نفر سالمند به ازای هر 100 نفر جمعیت جوان افزایش می‌یابد. در مقابل، در سناریوی کاهشی تراز منفی خالص مهاجرتی و صفر شدن آن تا سال 1420، میانه سنی حدود 40 سال و شاخص سالخوردگی به 75 نفر سالمند به ازای هر 100 نفر جمعیت جوان افزایش می‌یابد. نتایج نشان‌ می‌دهد که الگوی تغییرات خالص مهاجرتی کشور می‌تواند بر روند جوانی و سالخوردگی و الگوی تغییرات هرم سنی معنادار باشد. سیاست‌های علمی و منطقی تعدیل روند تراز منفی مهاجرت می‌تواند به حفظ سرمایه انسانی، بهبود باروری، و کاهش سرعت سالخورده شدن جمعیت کمک کند. تدوین سیاست‌های عقلائی و علمی کاهش مهاجرفرستی کشور نه‌تنها موجب حفظ سرمایه‌های انسانی کشور می‌شود، بلکه زمینه ترمیم هرم سنی جمعیت، بهبود سطح باروری و مقابله با سالخورده شدن جمعیت را فراهم می‌کند.