عوامل اثرگذار بر تمایل ایرانیان مهاجر به برقراری مناسبات اجتماعی با همدیگر در کشور آلمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندة مسئول).

3 دانشیار گروه جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/jips.2024.471147.1234
چکیده

پژوهش حاضر در سال 1397 و با هدف تبیین جامعه‌شناختی تمایل ایرانیان مهاجر به برقراری مناسبات اجتماعی در کشور آلمان انجام شده است. در این نوشتار، از رویکردهای نظری مختلفی استفاده شده که مهمترین آن‌ها، نظریه انطباق مهاجران است. این پژوهش به روش پیمایشی بر روی 280 نفر از ایرانیان مهاجر بالای ۱۸ سال ساکن در سه استان بادن - ورتمبرگ، نوردین وستفالن و هسن انجام شده و برای این منظور از نمونه‌‌گیری زنجیره‌ای هدفمند و در دسترس و نیز پرسشنامة محقق‌ساخته بهره‌ گرفته شده است. پایایی پرسشنامه بر اساس آلفای کرونباخ (تفاوت نسلی 0.82، التزام به مبانی اخلاقی و دینی 0.86، محدودیت‌های تحصیلی 0.81، اعتماد بین فردی 0.89، اهمیت طول مدت اقامت 0.86، پذیرش هنجارهای کشور میزبان 0.77، نقش استفاده از شبکه‌های اجتماعی 0.91 و تمایل به ایجاد مناسبات اجتماعی 0.83) سنجیده شد. نتایج حاصل از رگرسیون نشان داد متغیرهای اهمیت طول مدت اقامت، اعتماد بین فردی، التزام به مبانی اخلاقی و دینی، و وضعیت تأهل با تمایل ایرانیان مهاجر به برقراری مناسبات اجتماعی با همدیگر رابطة معنی‌دار داشتند. و به‌صورت واقعی و تعدیل‌یافته، 17 درصد از واریانس تمایل ایرانیان مهاجر به برقراری مناسبات اجتماعی با متغیرهای مستقل تبیین و پیش‌بینی می‌شود. برگزاری مناسبت‌های فرهنگی، بهره‌گیری از تجارب زیسته و برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مراکز فرهنگی کشور در جهت تقویت پایه‌های نوع دوستی و همکاری در جامعه میزبان می‌تواند از زمینه‌های اثربخش رفع برخی از مشکلات ایرانیان مهاجر باشد.