اثرات شوری بر رشد، فعالیت آنزیم‏های آنتی‏اکسیدان و انباشتگی ترکیبات معدنی در گیاه Puccinellia distans

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه گلستان، گرگان

2 دانشجوی دکتری زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه گلستان، گرگان

doi
10.22092/ijrdr.2014.8074
چکیده

گیاه Puccinelliadistans گیاهی چند ساله مرتعی و مقاوم به شوری از تیره گندمیان می‌باشد. این پژوهش به‌منظور بررسی چگونگی اثر سطوح مختلف شوری، بر رشد، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و عناصر معدنی گیاه Puccinelliadistans انجام شد. آزمایش بر پایه طرح کاملاً تصادفی با پنج تکرار در گلخانه به اجرا در آمد. شوری شامل سه سطح 0، 100 و 200 میلی‌مولار کلرید سدیم بود. گیاهان قبل از رسیدن به مرحله زایشی برداشت شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تیمار‌های شوری منجر به کاهش صفات رشد شامل طول بخش هوایی و کل، وزن تر و وزن خشک، تعداد برگ و میزان آب نسبی گیاه گردید. شوری سبب افزایش میزان سدیم، کاهش میزان پتاسیم و همچنین کاهش نسبت پتاسیم به سدیم در بخش هوایی و ریشه شد. فعالیت آنزیم‏های کاتالاز و پلی‌فنل‏اکسیداز بخش‏ هوایی در تیمار 200 میلی‌مولار کلرید سدیم نسبت به شاهد کاهش یافتند، هرچند این تیمار شوری فعالیت آنزیم‏های کاتالاز، پراکسیداز محلول و دیواره‏ای و پلی‌فنل‏اکسیداز در ریشه و پراکسیداز دیواره‏ای در بخش‏هوایی را افزایش داد. شوری باعث افزایش کلروفیلa، کلروفیل کل و کاروتنوئیدها و کاهش میزان پراکسید هیدروژن شد، اما اثر معنی‌داری در میزان پراکسیداسیون لیپید بخش ‏هوایی و ریشه گیاه نداشت. این نتایج نشان می‌دهد که تیمارهای شوری به‌رغم کاهش رشد و افزایش یون سدیم در گیاه Puccinelliadistans منجر به تنش اکسیداتیو نشده است. احتمال دارد که کاهش میزان پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم و کاهش میزان آب نسبی در کاهش رشد ناشی از شوری دخیل باشد.