خشک کردن هوای داغ نعناع: مدل‌سازی تغییرات افت وزن، ترکیبات فنولی و خواص آنتی اکسیدانی با روش سطح پاسخ

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی بهار، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 استادیار، گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده پیرا دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی علوم و صنایع غذایی، دانشکده فنی و منابع طبیعی تویسرکان، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

4 دانش آموخته کارشناسی، گروه مهندسی علوم و صنایع غذایی، دانشکده فنی و منابع طبیعی تویسرکان، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22034/FSCT.19.133.127
چکیده

در این تحقیق تأثیر دما و زمان خشک کردن هوای داغ بر میزان افت وزن، ترکیبات فنولی کل و ویژگی‌های آنتی اکسیدانی برگ نعناع بررسی و با روش سطح پاسخ بهینه سازی شد. نتایج نشان داد که با افزایش زمان و دمای خشک کردن میزان افت وزن و ترکیبات فنولی کل برگ نعناع افزایش یافت و زمان خشک کردن تأثیر بیشتری بر تغییرات این دو پارامتر در مقایسه با دمای خشک کردن داشت. ترکیبات فنولی کل نمونه­ها با افزایش زمان خشک کردن افزایش یافت اما با افزایش دمای خشک کردن در ابتدای فرآیند میزان ترکیبات فنولی کل نمونه­ها افزایش یافت. قابلیت مهار رادیکال فعال DPPH نمونه‌ها با افزایش زمان خشک کردن (تا 176 دقیقه) کاهش و سپس با افزایش زمان خشک کردن افزایش یافت. نتایج نشان داد که اعمال دماهای خشک کردن تا 50 درجه سانتی‌گراد باعث افزایش مهار DPPH شد و دماهای خشک کردن بالاتر منجر به کاهش قابلیت مهار رادیکال DPPH نمونه‌ها شد. افزایش زمان و دمای خشک کردن باعث کاهش ظرفیت آنتی اکسیدانی و فعالیت احیاء کنندگی آهن (FRAP) نمونه‌ها شد که شیب تغییرات FRAP و ظرفیت آنتی اکسیدانی نمونه‌ها با تغییرات زمان خشک کردن شدیدتر از تغییرات دمای خشک کردن می‌باشد. بهترین شرایط برای خشک کردن هوای داغ برگ‌های نعناع شامل استفاده از دمای 91/59 درجه سانتی‌گراد و زمان خشک کردن 52 دقیقه می‌باشد و با اعمال شرایط بهینه میزان افت وزن، ترکیبات فنولی کل، درصد مهار رادیکال DPPH نعناع خشک تولیدی به ترتیب برابر 98/69%، 90/6 میلی­گرم بر گرم وزن خشک و 68/89% می‌باشد که مطلوبیت این شرایط بهینه 746/0 می‌باشد. نتایج اعتبار سنجی شرایط بهینه در شرایط واقعی بسیار به نتایج مربوط به شرایط بهینه پیش­بینی شده با روش سطح پاسخ شبیه می‌باشد.