فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدودیت منابع تولید لزوم پرداختن به بهره­ وری و کارآیی واحدهای کشاورزی از جمله مزارع گندم را بیش از پیش نمایان می­کند. از آنجا که شهرستان اهر بیش از ده درصد سطح زیر کشت گندم دیم استان آذربایجان شرقی را به خود اختصاص می ‏دهد، مطالعه حاضر با هدف برآورد کارآیی سود گندم دیم و عوامل مؤثر بر آن در این شهرستان انجام شد. بدین منظور، گردآوری اطلاعات لازم از 217 کشاورز گندم­کار در سال زراعی 99-1398 صورت گرفت. نتایج تخمین تابع سود ترنسلوگ مرزی تصادفی به ‏همراه تابع عدم­ کارآیی نشان داد که قیمت عوامل تولید بذر، نیروی کار، ماشین‏ آلات، کود حیوانی، علف­کش، آفت­کش و مقدار سطح زیر کشت به‏ عنوان نهاده ‏های ثابت بر میزان سود حاصل از تولید گندم تاثیر معنی‌دار دارد. متوسط کارآیی سود گندم‏کاران مورد مطالعه 3/42 درصد برآورد شد. همچنین، 5/66 درصد از کشاورزان میزان کارآیی سود کمتر از پنجاه درصد داشتند. مواردی نظیر داشتن اعضای خانوار با تحصیلات دانشگاهی، بیمه کردن محصول، وجود آفت سن در مزرعه و شیوه برداشت محصول دارای اثر معنی­دار بر کارآیی سود کشاورزان گندم­کار بودند. بر اساس نتایج مطالعه حاضر، بسترسازی در راستای دسترسی آسان و به‏ موقع به نهاده های مصرفی و تخصیص بهینه نهاده ­ها و همچنین، ترغیب کشاورزان به استفاده از خدماتی همچون بیمه محصولات کشاورزی اقدامی مؤثر در راستای افزایش کارآیی سود گندم‏کاران منطقه خواهد بود.