شناسایی و رتبه بندی ریسک های استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت خدمات لجستیک در حوزه حمل و نقل با استفاده از رویکرد تصمیم گیری چند شاخصه (مورد مطالعه: منطقه آزاد سیستان)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22034/tri.2025.478775.3277
چکیده

منطقه آزاد سیستان، به‌عنوان یکی از مناطق با پتانسیل‌های اقتصادی فراوان، جذابیت‌های خاصی برای صنعت لجستیک دارد. یکی از کاربردهای اصلی هوش مصنوعی در حوزه خدمات لجستیک است. هدف از این مطالعه، شناسایی و رتبه‌بندی ریسک‌های استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی در مدیریت خدمات لجستیک در حوزه حمل‌ونقل با استفاده از رویکرد تصمیم‌گیری چند‌شاخصه است. روش تحقیق توصیفی و مقطعی است که در سال 1402 در خصوص منطقه آزاد سیستان صورت گرفته است. تعداد 10 نفر از افراد خبره به عنوان اعضای پنل دلفی انتخاب گردیدند که به منظور وزن‌دهی ریسک‌ها از روش آنتروپی شانون و جهت رتبه‌بندی ریسک-ها از روش تاپسیس استفاده گردید. در این مطالعه به‌منظور تعیین میزان اتفاق‌نظر میان اعضای پنل دلفی، از ضریب هماهنگی کندال استفاده شد که برای مرحله اول، دوم و سوم دلفی به ترتیب برابر با 3/6، 1/7 و 3/7 به دست آمد. وزن‌دهی شاخص‌ها با استفاده از مراحل روش آنتروپی شانون و بر اساس سه شاخص شدت تأثیر (69/0)، احتمال وقوع (47/0) و احتمال کشف (68/0) انجام پذیرفت. سپس جهت رتبه‌بندی ریسک‌های شناسایی‌شده بر اساس روش تاپسیس مهم‌ترین ریسک‌ها به ترتیب زیرساخت‌های لازم (944/0)، نیاز به داده‌های دقیق و کامل (887/0) و بودجه (829/0) بودند. مدیران در حوزه لجستیک با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه قادر خواهند بود تا به شناسایی و رتبه‌بندی ریسک‌های استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی در مدیریت خدمات در حوزه حمل‌و‌نقل بپردازند که این مهم از طریق برقراری همکاری و هماهنگی بین دولت و صنعت در جهت تسهیل فرایندهای لجستیک هوشمند کسب می‌گردد.