فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه ازدواج خویشاوندی، به‌عنوان یکی از الگو‌های رایج ازدواج در جامعه ایران، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. لذا پژوهش حاضر در پی آن است که عوامل مؤثر بر این ازدواج را شناسایی کند. بدین‌منظور داده‌های «پیمایش ازدواج» سازمان ثبت‌احوال کشور (1396-1397) که شامل 9485 نفر مراجعه‌کننده به آزمایشگاه‌‌های مراکز استان‌ها (به‌جز تهران) می‌باشد، مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد در مجموع، حدود 29 درصد از پاسخ‌گویان ازدواج خویشاوندی داشته‌اند که در مقایسه با مطالعات پیشین روند کاهشی این نوع ازدواج را نشان می‌دهد. نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک برای مردان نشان داد بخت ازدواج خویشاوندی با افزایش سن، تحصیلات، و تحصیلات مادر و همچنین با ازدواج ترتیب‌‌نیافته و تعلق به قوم گیلک (در مقایسه با قوم فارس) کاهش می‌یابد. نتایج برای زنان نشان داد بخت ازدواج خویشاوندی با افزایش سن، درآمد ماهانه و تحصیلات مادر و همچنین ازدواج ترتیب‌نیافته و تعلق به قوم گیلک کاهش یافته و با افزایش تحصیلات پدر افزایش می‌یابد. در یک نتیجه‌گیری کلی می‌توان گفت در راستای یافته‌های مطالعات پیشین، ازدواج خویشاوندی در ایران، اگرچه با پیش‌بینی‌های نظریه نوسازی هم‌خوانی دارد، اما همچنان از ارزش‌ها و هنجارهای قومی نیز تأثیر می‌پذیرد.