طراحی مدل علت - معلولی مسئله حوادث وسایل نقلیه با سوخت گاز طبیعی با رویکرد پویایی‌شناسی سیستم

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، گیلان، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی شرق، دانشگاه گیلان، ایران

doi
10.22034/tri.2023.365723.3089
چکیده

مسئله حوادث در سیستم حمل‌ونقل به ویژه وسایل نقلیه با سوخت گاز طبیعی در زمان سوخت‌گیری یک معضل جدی است. حوادث ناگوار خصوصاً، انفجار مخزن این خودروها موجب نگرانی در سطوح مختلف جامعه گردیده است. با نگاه پویا به مسئله یادشده در ایران و بررسی متغیرهای مهمی مثل؛ تعداد حوادث، تلفات و خسارات سالیانه ناشی از آن می‌توان بیشتر به اهمیت موضوع پی برد. به‌طورکلی مسئله حوادث CNG ابعاد گوناگونی دارد و یک موضوع چندبُعدی یا چندوجهی دارای پیچیدگی‌های خاص خود است. هدف از این مطالعه‌، طراحی مدل علت - معلولی مسئله حوادث وسایل نقلیه با سوخت گاز طبیعی در ایران با رویکرد پویایی‌شناسی سیستم است. ابتدا پس از بیان مسئله در طول زمان، با توجه به پیشینه و مصاحبه‌های صورت گرفته چهار دسته عامل اصلی به‌عنوان عوامل یا متغیرهای مهم و اثرگذار لحاظ شده و با توجه به عوامل شکل‌دهنده هر یک از متغیرها، روابط علت- معلولی استخراج می‌شود. در این راستا سیستم موردبررسی به چندین زیرسیستم یا بخش اصلی تقسیم‌شده و برای هر بخش یا زیر بخش نمودار علت - معلولی ارائه‌شده است. در پایان پژوهش انجام‌شده سیاست‌های راهبردی بهبوددهنده رفتار متغیرهای اصلی سیستم برای کاهش حوادث در این حوزه از سیستم حمل‌ونقل مانند فعال‌سازی یا راه‌اندازی سازمان متولی با نام سازمان راهبر صنعت CNG پیشنهادشده است.