بررسی عوامل مؤثر بر گذار کشورهای آسیایی و آفریقایی از ساختار سنی جوان طی سال‌های 2020-1990

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 دانشجوی دورة دکتری جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/jips.2022.314307.1137
چکیده

مسئلة جوانی جمعیت در کشورهای درحالِ‌توسعه، یکی از مهمترین مسائل جمعیتی است. هدف این مطالعه بررسی عوامل جمعیت‌شناختی، اقتصادی و اجتماعی گذار کشورها از ساختار سنیِ جوان در قارة آسیا و آفریقا، طی سال‌های 2020-1990 است. در یک تحلیل ثانویه، داده‌های جمعیت سازمان ملل متحد برای 107 کشور آسیایی و آفریقایی با استفاده از تحلیل سابقة رخداد واقعه مدل‌سازی شدند. نتایج مدل رگرسیون کاکس نشان داد پس از تعدیل متغیرهای مستقل میزان باروری کل، میزان خام مرگ و میزان مهاجرت خالص و نیز متغیرهای کنترل (تولید ناخالص داخلی، نرخ تورم و جمعیت شهرنشین)، متغیر میزان باروری کل بر روند گذار کشورها از جوانی جمعیت تأثیر دارد. به‌طوری‌که، به ازای یک واحد افزایش در میزان باروری کل، مخاطرة[1] گذار کشورها از جوانی جمعیت 58 درصد کاهش می‌یابد. نقش متغیر میزان باروری کل در قارة آفریقا بیشتر از قارة آسیا معنی‌دار برآورد شده است. متغیر میزان مهاجرت خالص فقط در قارة آفریقا معنی‌دار است و تأثیر مثبتی بر گذار از ساختار سنی جوان دارد. باتوجه‌به میزان بالای باروری در کشورهای آفریقایی، گذار ساختار سنی در این کشورها در آینده‌ای نزدیک اتفاق نمی‌افتد و این مسئلة مهمی در سیاست‌گذاری‌های کلان در بخش‌های اشتغال، مسکن، آموزش و غیره است.